ترجمه تحرير الوسيلة (نشر آثار) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٦٦٧ - كتاب جعاله

جهت مقدار) با پيمانه يا وزن يا شماره، در صورتى كه از آن‌ها باشد، معيّن شود، پس اگر آنچه را كه در دست يا كيسه دارد، عوض قرار دهد، جعاله باطل است. البته ظاهر آن است كه عوض قرار دادن قسمت معيّنى از آنچه را كه (عامل) بر مى‌گرداند و لو اينكه مشاهده و توصيف هم نشده باشد صحيح است. و همچنين صحيح است كه براى دلّال آنچه را اضافه بر رأس المال است قرار دهد مثل وقتى كه بگويد: «اين مال را به اين قدر بفروش و زيادتر از آن مال خودت» چنان كه در سابق گذشت.

مسأله ٦- هر موردى كه به خاطر مجهول بودن، جعاله باطل شود، عامل استحقاق اجرت المثل را دارد. و ظاهر آن است كه از اين قبيل است آنچه متعارف است كه براى كسى كه وى را بر بچه گم‌شده‌اش يا چهارپاى گم‌شده‌اش راهنمايى كند، شيرينى مطلق (مژدگانى بدون تعيين مقدار) قرار مى‌دهند.

مسأله ٧- معتبر نيست جعل از كسى باشد كه كار براى او است، پس جايز است شخصى جعل را از مال خودش براى كسى كه لباس زيد را خياطى كند يا چهارپاى او را برگرداند، قرار دهد.

مسأله ٨- اگر جعل را براى شخصى معيّن كند و ديگرى كار را انجام دهد آن شخص مستحق جعل نمى‌شود زيرا كارى نكرده است، و آن شخص ديگر هم مستحق نيست زيرا به او امر نشده است كه آن كار را انجام دهد و براى كار او جعل قرار داده نشده است، پس او مانند متبرّع مى‌باشد. البته اگر جعاله بر عمل، بدون قيد مباشرت قرار داده شود- به طورى كه آن شخص، اگر با اجاره يا نايب گرفتن يا با جعاله (ديگر) آن را تحصيل كند، (اين) جعاله شامل آن بشود- و عمل آن ديگرى تبرع و كمكى به كسى باشد كه برايش جعل قرار داده شده، شخصى كه جعل براى او قرار داده شده مستحق جعل مقرر مى‌باشد.

مسأله ٩- اگر جعل براى كارى قرار داده شود و حال آن‌كه قبل از واقع ساختن جعاله، شخصى آن را انجام داده باشد و يا به قصد تبرع و نگرفتن عوض انجام داده باشد، عمل او بدون جعل و اجرت واقع مى‌شود.

مسأله ١٠- عامل، جعل مقرر را- در صورتى كه متبرع نباشد- و لو اينكه كار او به خاطر