ترجمه تحرير الوسيلة (نشر آثار) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٤٤٤ - گفتارى درباره نيابت

مسأله ١٢- اگر بعد از آن‌كه نذرش منعقد شده از پياده‌روى عاجز شود در هر صورت حج بر او به طور سواره واجب است؛ چه مقيّد به سالى باشد يا نه، خواه از متمكن شدن بعد از آن مأيوس باشد يا نه. البته در صورتى كه مقيّد به سالى نباشد و مأيوس از تمكن نبوده و ناتوانى‌اش قبل از شروع به رفتن باشد اگر بعد از آن تمكّن حاصل شود، احتياط ترك نشود كه اعاده كند و احتياط (واجب) آن است كه به مقدار ممكن پياده‌روى كند بلكه خالى از قوت نيست. و آيا موانع ديگرى مثل بيمارى يا خوف آن يا دشمن و يا مانند آن در حكم عجز است يا نه؟ دو وجه است؛ كه بعيد نيست بين بيمارى و مثل دشمن فرق باشد به اينكه اولى در اولى و دومى در دومى اختيار شود (بيمارى در حكم عجز باشد و مثل دشمن در حكم آن نباشد).

گفتارى درباره نيابت‌

نيابت از ميّت در هر صورت و از شخص زنده در حج مستحبى و در بعضى از صورت‌هاى حج واجب، صحيح است.

مسأله ١- در نايب چند امر شرط است:

اول: بلوغ است بنابر احتياط (واجب) و بين حج استيجارى و تبرعى، با اذن ولى يا بدون آن، فرقى نيست، و در اينكه نيابت (نابالغ) در حج مستحبى صحيح باشد تأمل است.

دوم: عقل، بنا بر اين از ديوانه و لو اينكه ادوارى باشد، در زمان ديوانگى‌اش صحيح نيست و نيابت شخص سفيه مانعى ندارد.

سوم: ايمان.

چهارم: اطمينان به اينكه انجام مى‌دهد، ولى معتبر نيست كه بعد از احراز اصل انجام دادن، اطمينان به صحيح انجام دادن آن داشته باشد، پس اگر بداند كه انجام مى‌دهد ولى شك كند كه صحيح انجام مى‌دهد يا نه، نايب گرفتن او و لو اينكه قبل از عمل باشد- بنابر ظاهر- صحيح است، ولى احتياط (مستحب) آن است كه در اين صورت اطمينان به صحيح انجام دادن او لازم باشد.