ترجمه تحرير الوسيلة (نشر آثار) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٥٤٤ - مرتبه دوم امر كردن و نهى كردن با زبان

مسأله ٨- اگر احتمال بدهد كه جمع نمودن ميان بعضى از درجات مرتبه اول يا مرتبه دوم يا جمع نمودن تمام درجات مرتبه اول يا مرتبه دوم در جايى كه جمع ممكن باشد، يا جمع نمودن بين مرتبه اول و دوم در حدى كه ممكن است، اثر مى‌كند و مطلوب حاصل مى‌شود، جمع كردن اين‌ها به مقدارى كه ممكن است واجب مى‌باشد. پس اگر بداند بعضى از مراتب اثر ندارد، ولى احتمال دهد كه جمع كردن بين در هم كشيدن صورت و روترش كردن و ترك رابطه و انكار زبانى كه همراه با درشتى و تهديد و بلند كردن صدا و ترساندن و مانند اين‌ها اثر مى‌بخشد، واجب است جمع نمايد.

مسأله ٩- اگر جلوگيرى منكر يا بپاداشتن معروفى متوقف بر متوسل شدن به ظالم باشد تا گناهكار را از معصيت دور كند جايز است، بلكه اگر خاطرش آسوده باشد كه ظالم از مقتضاى تكليف تعدّى نمى‌كند، (توسل به او) واجب است. و بر ظالم واجب است آن را قبول كند، بلكه جلوگيرى منكر بر ظالم، مثل غير او واجب است. و بر او واجب است آنچه را كه رعايت آن بر ديگران لازم است، رعايت نمايد كه از آسان‌تر شروع نمايد سپس به شديدتر منتقل شود.

مسأله ١٠- اگر مطلوب، از يك نفر با مرتبه پايين‌تر، و از نفر ديگر با مرتبه بالاتر از آن حاصل شود، ظاهر آن است كه آنچه تكليف هر يك از آن‌ها است به طور كفايى بر هر دو واجب است، و واجب نيست به كسى كه مطلوب از ناحيه او، با مرتبه پايين‌تر، حاصل مى‌شود واگذار شود.

مسأله ١١- اگر انكار شخصى در كم كردن منكر مؤثر است و انكار شخص ديگر در جلوگيرى از آن اثر دارد بر هر كدام واجب است كه به تكليف خود عمل نمايند. ليكن اگر دومى به تكليف خود عمل نمود و منكر را ريشه‌كن ساخت، (تكليف) از ديگرى ساقط مى‌شود، به خلاف آن‌كه اوّلى قيام كند كه از منكر كاسته مى‌شود؛ كه با فعل او، تكليف دومى ساقط نمى‌شود.

مسأله ١٢- اگر به طور اجمال بداند كه انكار، با يكى از دو مرتبه، مؤثر است، واجب است با مرتبه پايين انكار نمايد پس اگر مطلوب با آن حاصل نشد به مرحله بالاتر منتقل شود.