ترجمه تحرير الوسيلة (نشر آثار) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٢٥١ - مسائل متفرقه شكوك

مسأله ٣٢- اگر در تشهد باشد و يادش بيايد كه ركوع را فراموش كرده و علاوه بر اين در دو سجده هم شك دارد، ظاهر اين است كه برگشتن براى جبران ركوع، سپس به جا آوردن دو سجده لازم باشد، چه قبلًا يادش آمده باشد كه ركوع را فراموش كرده است و چه آن‌كه شك در دو سجده، قبل از آن باشد (هر كدام مقدّم باشد، فرقى نيست) و احتياط (واجب) آن است كه نماز را هم اعاده نمايد.

مسأله ٣٣- اگر مثلًا بين سه و چهار شك كند و بداند كه بر فرض آن‌كه ركعت سوم باشد، ركنى را ترك نموده يا چيزى را انجام داده كه نمازش را باطل مى‌كند، ظاهر آن است كه نمازش باطل است. و همچنين است اگر چنين علمى را بر فرض آن‌كه ركعت چهارم باشد پيدا كند. و اگر بداند كه بر فرض آن‌كه ركعت سوم يا چهارم باشد، چيزى را كه موجب دو سجده سهو است انجام داده، يا چيزى را كه موجب قضا است ترك نموده، چيزى بر او نيست.

مسأله ٣٤- اگر بعد از ايستادن يا وارد شدن به تشهد، بداند كه يكى از دو سجده را فراموش نموده است و در ديگرى شك نمايد، اقرب آن است كه براى جبران سجده فراموش شده، برگردد و نسبت به سجده‌اى كه در آن شك دارد، قاعده تجاوز جارى است، و همچنين است حال نظاير اين مسأله.

مسأله ٣٥- اگر به سجده ركعت دوم برود و در به جا آوردن ركوع همين ركعت و در دو سجده ركعت اول شك نمايد، بايد بنا بگذارد كه آن‌ها را به جا آورده است و بنا بر اين اگر بين دو و سه بعد از تمام كردن هر دو سجده شك كند با اينكه در ركوع ركعتى كه در دست دارد و در دو سجده ركعت قبل شك داشته باشد، (اين شك) از قبيل شك بين دو و سه بعد از تمام كردن دو سجده مى‌باشد، بنا بر اين بايد به وظيفه‌اى كه در اين شك هست عمل نمايد و نمازش صحيح است، ولى اگر با شك مذكور (در دو و سه) بداند كه آن دو (ركوع و سجده) را ترك نموده است، نمازش باطل است.

مسأله ٣٦- حكم كثير الشك در اطراف علم اجمالى جارى نمى‌شود، پس اگر بداند كه يكى از دو چيز را اجمالًا ترك كرده است، بر او واجب است مراعات اين علم را بنمايد،