ترجمه تحرير الوسيلة (نشر آثار) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٤٤٥ - گفتارى درباره نيابت

پنجم: آن‌كه افعال و احكام حج را بداند و لو اينكه دانستن به وسيله ارشاد و هدايت معلمى در هنگام انجام هر عملى باشد.

ششم: آن‌كه در آن سال ذمّه‌اش به حج واجبى مشغول نباشد؛ چنان كه گذشت.

هفتم: آن‌كه در ترك بعضى از اعمال حج معذور نباشد، و اكتفا به تبرع شخص معذور هم داراى اشكال است.

مسأله ٢- اسلام در منوب عنه (كسى كه از او نيابت مى‌شود) شرط است، پس حج به نيابت از كافر صحيح نيست، ولى اگر فرض شود كه كافر از حج، به نحو هديه كردن ثواب آن، سود مى‌برد بعيد نيست كه اجير گرفتن براى اين جهت جايز باشد. و اگر كافر مستطيع بميرد، اجير گرفتن از طرف او بر وارث مسلمان او واجب نيست. و شرط است كه در حج واجب، منوب عنه، فوت كرده باشد يا زنده‌اى باشد كه توانايى ندارد. و در او بلوغ و عقل شرط نيست، پس اگر بر ديوانه در وقتى كه حالش خوب است حج استقرار يافته باشد سپس در حال ديوانگى بميرد اجير گرفتن از او واجب است. و شرط نيست كه نايب و منوب عنه در مرد بودن و زن بودن مثل هم باشند و نايب گرفتن كسى كه صروره است (براى اولين بار به حج مى‌رود) چه مرد باشد چه زن و چه براى مرد باشد و چه براى زن، صحيح است.

مسأله ٣- در صحت حج نيابتى شرط است كه قصد نيابت كرده و منوب عنه را و لو اجمالًا در نيّت مشخص كند و نام بردن او شرط نيست؛ اگر چه در تمام مواطن و مواقف مستحب است. و نيابت به نحو جعاله صحيح است، چنان كه با اجاره و تبرع صحيح مى‌باشد.

مسأله ٤- ذمّه منوب عنه فراغت پيدا نمى‌كند مگر آن‌كه نايب (عمل را) به طور صحيح انجام دهد. البته اگر نايب بعد از محرم شدن و وارد شدن به حرم بميرد، كفايت از منوب عنه مى‌كند وگرنه كافى نيست اگر چه بعد از احرام بميرد. و جريان اين حكم در حج تبرعى داراى اشكال است، بلكه در غير حجة الإسلام خالى از اشكال نيست.

مسأله ٥- اگر اجير بعد از احرام و داخل شدن به حرم بميرد، چنانچه اجير شده باشد كه‌