مسأله ٥- اگر امام داخل نماز شود و بقيه قبل از گفتن تكبير، متفرّق شوند و به جز امام كسى باقى نماند ظاهر اين است كه نماز جمعه منعقد نمى‌شود و آيا امام مى‌تواند به نماز ظهر عدول كند، يا اينكه همان را به عنوان ظهر تمام كند بدون آن‌كه نيّت عدول نمايد، بلكه بعد از آن‌كه نماز جمعه منعقد نشد (خودبه‌خود) همان نماز، نماز ظهر مى‌باشد، و آن را چهار ركعتى تمام مى‌كند، مورد اشكال است و احتياط (مستحب) آن است كه نيّت عدول كند و آن را تمام نمايد، سپس نماز ظهر را بخواند و احتياط بيشتر از آن اين است كه همان نماز را به عنوان نماز جمعه تمام كند سپس نماز ظهر را بخواند، اگر چه اقرب آن است كه اين نماز باطل است، بنا بر اين جايز است دست از آن بردارد و نماز ظهر بخواند.

مسأله ٦- اگر عدد (حد اقلّ مأمومين نماز جمعه)؛ يعنى چهار نفر با امام جماعت- و لو با گفتن اللَّه اكبر- داخل نماز جمعه بشوند، و لو اينكه يك نفرشان باقى بماند، بنابر قولى كه معروف مى‌باشد، واجب است كه نماز را تمام كنند، ولى اشبه آن است كه باطل باشد؛ چه امام تنها بماند و بقيه يا بعضى از آن‌ها پراكنده شوند، يا امام جدا شود و بقيه يا بعضى از آن‌ها باقى بمانند و چه يك ركعت خوانده باشند يا كمتر. لكن ترك احتياط به اينكه نماز جمعه را تمام كنند، سپس نماز ظهر را بخوانند سزاوار نيست. البته بعيد نيست در وقتى كه بعضى از آن‌ها در پايان ركعت دوم، بلكه بعد از ركوع ركعت دوم پراكنده شوند، نماز جمعه صحيح باشد و احتياط نمودن به اين ترتيب كه علاوه بر اين، بعد از نماز جمعه نماز ظهر خوانده شود، سزاوار نيست كه ترك شود.

مسأله ٧- در هر يك از دو خطبه حمد خداوند واجب است، و احتياط (واجب) آن است كه پس از آن خداى تعالى را ثنا گويد (و مدح كند) و احتياط (مستحب) آن است كه حمد خدا با لفظ جلاله «اللَّه» باشد، اگر چه اقوى آن است كه حمد خداى تعالى با هر چه كه حمد او شمرده مى‌شود، جايز است. و صلوات فرستادن بر پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم در خطبه اول بنابر احتياط (واجب) و در خطبه دوم بنابر اقوى واجب است. و سفارش به تقواى خداوند متعال در خطبه دوم بنابر احتياط (واجب) و در خطبه اول بنابر اقوى واجب مى‌باشد. و بنابر احتياط (واجب) در خطبه دوم و بنابر اقوى در خطبه اول واجب است سوره كوچكى بخواند. و احوط اولى اين است كه در خطبه دوم بعد از صلوات بر پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم بر ائمه‌