روحيات عشاير و مسائلى به دست آورده‌اند، ماها آن قدر مطالعه نكرده‌ايم. مطالعاتى كه اينها از شهرهاى ما و دهات ما و فرهنگ ما و عقايد ما و گرايشهاى ما، آنها مطالعه كرده‌اند، بسيار است. ما بايد ببينيم كه اينها بعد از مطالعات زيادى كه كردند كه مى‌خواهند براى خودشان، مى‌خواستند و مى‌خواهند بهره‌بردارى كنند، آنها چه چيز را موافق با مصلحت خودشان و بهره‌بردارى خودشان مى‌دانستند و چه چيز را و چه گروه را مخالف مى‌دانستند. آنها كدام دسته‌جات را مخالف سلطه خودشان بر شرق و خصوصاً ايران، كه يك ويژگى خاصى دارد، كدام گروه را مخالف با اين سلطه مى‌دانستند و كدام گروه يا گروهها را مخالف نمى‌دانستند يا موافق مى‌دانستند.

نحوه شكل‌گيرى سلطنت پهلوى‌

ما از وقتى كه رضا خان كودتا كرد و آمد ايران- كه من يادم است- مطالعه كنيم آن مسائلى كه در ايران واقع شد و انگليسها اول او را آوردند و به قدرت رساندند تا وقتى كه محمد رضا به جاى او آمد- و نمى‌توانيم بگوييم كدام خبيثتر بودند، لكن خباثت دومى اثراتش براى ما زيادتر بود، كه دومى را متّفقين تحميل كردند و خود محمد رضا هم در كتابش نوشت. حالا شايد نباشد در آن كتاب. اگر كسى آن چاپ اولش را داشته باشد، نوشت كه اينها صلاحِ هم ديدند كه ما باشيم. من باشم در اينجا حكومت كنم- ما مطالعه كنيم از آن وقت تا زمانى كه اين آدم رفت، ببينيم كه اينها با چه گروههايى مبارزه كرده‌اند و با چه گروههايى مصالحه و سازش. رضا خان اول كه آمد، ما شك نداريم كه يك آدم عامى بود و آنها فهميده بودند كه يك آدم قدرتمندى است و جسورى است و كار از او مى‌آيد. آنها اين را آوردند، اين هم در راديو دهلى- شماها كه يادتان نيست، شايد آنهايى كه سنّشان بالا باشد يادشان هست، كه در راديوى دهلى- گفتند كه- راديو دهلى از انگليسها بود آن وقت كه- رضا خان را ما آورديم روى كار و بعد از اينكه مخالفت كرد و با آلمانها- مثلًا- يك رفت و آمدى داشت، ما او را بيرون برديم.

اين يك آدمى بود، كه با مطالعات، آنها ادراك كردند كه يك آدم قلدرى است و