آداب الصلاة - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٦٣ - فصل دوم يكى از مهمّات آداب نيّت، كه از مهمّات جميع عبادات است و از دستورات كلّيّه شامله است، «اخلاص» است

ثانوى حقّانى كه صحو بعد المحو است- براى اهل السّلوك و متعارف از اصحاب معرفت و رياضت دست ندهد. و علامت اين نحو از خلوص آن است كه غوايت شيطان را در آنها راهى نيست و طمع شيطان از آنها يكسره بريده است، چنانچه در آيه شريفه فرمايد از قول آن پليد: فَبِعزَّتِكَ لُاغْوِيَنَّهُمْ اجْمَعينَ الّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخلَصين.[٢٢٢] و در اينجا اخلاص به عين عبد نسبت داده شده نه به فعل عبد، و اين مقامى است بالاتر از اخلاص در عمل. و شايد حديث معروف نبوى كه مى‌فرمايد: من اخلص للّه اربعين صباحا جرت ينابيع الحكمة من قلبه على لسانه.[٢٢٣] مراد جميع مراتب اخلاص باشد، يعنى، اخلاص عملى و صفتى و ذاتى. و شايد هم ظهور در اخلاص ذاتى داشته باشد كه مراتب اخلاص ديگر از لوازم او است.

و شرح اين حديث شريف و بيان مقصود از «ينابيع الحكمة» و كيفيّت جريان آن از قلب به لسان، و مدخليّت خلوص در اين جريان، و خصوصيّت «اربعين صباح»، از نطاق بيان در اين رساله خارج است و محتاج به رساله‌اى جداگانه است. و رساله معروف به تحفة الملوك في السّير و السلوك منسوب به عارف باللّه مرحوم بحر العلوم است كه عمده نظرش شرح اين حديث شريف است. و آن رساله لطيفه‌اى است، گرچه خالى از بعض مناقشات نيست، و لهذا بعضى آن را از آن بزرگوار نمى‌دانند، بعيد هم نيست.

[٢٢٢] -« پس به عزّت تو قسم همه آنها مگر بندگان مخلص تو را گمراه خواهم كرد.»( ص ٨٢ و ٨٣)

[٢٢٣] -« كسى كه چهل صبح را براى خدا خالص گرداند، چشمه‌هاى حكمت از قلب او بر زبانش جارى شود.» بحار الانوار، ج ٦٧، ص ٢٤٢،« كتاب الايمان و الكفر»،« باب الاخلاص»، حديث ١٠. به نقل از عيون اخبار الرّضا، ج ٢، ص ٦٩.( با اندكى اختلاف). همچنين اين مضمون در منبع اخير، ص ٢٤٩، حديث ٢٥، نقل شده است.