اهتداء به عالم غيب و حيث راه نمايى به طرق سعادت و سلوك طريق معرفت و انسانيّت را به متعلّم بفهماند. مفسّر وقتى «مقصد» از نزول را بما فهماند مفسر است، نه «سبب» نزول به آن طور كه در تفاسير وارد است. در همين قصه آدم و حوا و قضاياى آنها با ابليس از اوّل خلقت آنها تا ورود آنها در ارض، كه حق تعالى مكرّر در كتاب خود ذكر فرموده، چقدر معارف و مواعظ مذكور و مرموز است و ما را به چقدر از معايب نفس و اخلاق ابليسى و كمالات آن و معارف آدمى آشنا مى‌كند و ما از آن غافل هستيم.

بالجمله، كتاب خدا كتاب معرفت و اخلاق و دعوت به سعادت و كمال است، كتاب تفسير نيز بايد كتاب عرفانى اخلاقى و مبيّن جهات عرفانى و اخلاقى و ديگر جهات دعوت به سعادت آن باشد. مفسّرى كه از اين جهت غفلت كرده يا صرف نظر نموده يا اهمّيّت به آن نداده، از مقصود قرآن و منظور اصلى انزال كتب و ارسال رسل غفلت ورزيده. و اين يك خطائى است كه قرنها است اين ملت را از استفاده از قرآن شريف محروم نموده و راه هدايت را به روى مردم مسدود كرده. ما بايد مقصود از تنزيل اين كتاب را قطع نظر از جهات عقلى برهانى، كه خود به ما مقصد را مى‌فهماند، از خود كتاب خدا اخذ كنيم. مصنّف كتاب مقصد خود را بهتر مى‌داند. اكنون به فرموده‌هاى اين مصنّف راجع به شئون قرآن نظر كنيم، مى‌بينيم خود مى‌فرمايد: ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلمُتَّقين‌.[٢٦٩] اين كتاب را كتاب هدايت خوانده.

مى‌بينيم در يك سوره كوچك چندين مرتبه مى‌فرمايد: وَ لَقَدْ يَسَّرْنا القُرآنَ لِلذّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِر.[٢٧٠] مى‌بينيم مى‌فرمايد: و انْزَلْنا الَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ الَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّروُن‌.[٢٧١] مى‌فرمايد: كِتابٌ انْزَلناهُ اليْك مُبارَكٌ لِيَدَّبَّروُا آياتِهِ‌

[٢٦٩] -« هيچ شكّى در اين كتاب نيست و آن هدايت براى پرهيزكاران است.»( بقره- ٢)

[٢٧٠] -« ما قرآن را براى متذكر شدن آسان ساختيم، آيا متذكر شونده‌اى هست؟»( قمر- ١٧)

[٢٧١] -« ما قرآن را( يكباره) به سوى تو نازل كرديم تا آنچه را كه( تدريجا) بر مردم فرستاده شده است براى آنها بيان كنى شايد آنان بينديشند.»( نحل- ٤٤)