آداب الصلاة - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٥٧ - فصل اول در حقيقت نيّت است در عبادات

در اوّل آن تفصيلا در ذهن حاصل باشد، يا اين قصد و تصميم را تفصيلا تصور نمايد فاعل، بلكه گاه شود كه انسان به همان تصميم عزم اتيان مى‌كند عمل را در صورتى كه از صورت تفصيليّه عمل و تصميم بكلّى ذاهل و غافل است، ولى آن حقيقت موجود است و عمل به تحريك آن در خارج موجود شود، چنانچه در افعال اختياريّه وجدانا اين امر واضح است.

بالجمله، اين تصميم عزم، كه عبارت از نيّت است در لسان فقها رضوان اللّه عليهم در هر عملى موجود است بدون تخلّف، كه اگر كسى بخواهد عمل اختيارى را بدون آن ايجاد كند امكان ندارد. با اين وصف وسوسه شيطان پليد و دعابه واهمه عقل را محكوم خود مى‌كند و امر ضرورى را بر انسان بيچاره تعميه مى‌كند، و به جاى آن كه انسان عمر گران بهاى خود را صرف در تجويد و تخليص عمل كند و آن را از مفاسد باطنيّه تخليص كند و به جاى آن كه آن را صرف در معارف توحيد و حق‌شناسى و حق طلبى كند، ابليس پليد او را وسوسه كند و نصف عمر را صرف در امرى ضرورى و شيئى واجب الحصول كند. شيطان را دامها و مكايد بسيار است: يكى را به ترك اصل عمل وادار كند، و ديگرى را كه مأيوس شود از آن كه ترك عمل كند، به ريا و عجب و ديگر مفسدات وادار كند، و اگر به اين امر موفق نشد، عملش را از راه مقدّس ما بى‌باطل كند- عبادات همه مردم را در نظر انسان خوار كند و مردم را نسبت به عدم مبالات دهد، آن وقت وادار كند كه در نيّت مثلا، كه امرى است ملازم با عمل، يا تكبير يا قرائت، كه از امورى است عادى و بى‌مايه، جميع عمر را صرف كند. و بالاخره راضى نشود از انسان مگر آن كه عملش را به يكى از اين طرق باطل كند.

وسواس را شئون بسيار و طرق بى‌شمار است كه اكنون نتوان در جميع آن بحث كرد و تمام شئون آن را استقصا نمود، ولى در بين همه، وسوسه در نيّت شايد از همه مضحك‌تر و عجيب‌تر باشد، زيرا كه اگر كسى بخواهد با تمام قوا قيام كند در همه عمر به اتيان يك امر اختيارى بدون نيّت، ممكن نيست از عهده برآيد، مع‌ذلك، يك نفر بيچاره مريض النّفس ضعيف العقل را