آداب الصلاة - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٣١ - امر سوم
و تدبّر در اين حديث شريف ابوابى از معرفت به روى اهلش باز كند و شمّهاى از حقيقت ولايت و باطن «ليلة القدر» به آن مكشوف شود.
امر سوم
بدان كه از براى «ليلة القدر» چنانچه حقيقت و باطنى است كه به آن اشاره شد، از براى آن صورت و مظهرى است بلكه مظاهرى است در عالم طبع. و چون مظاهر ممكن است در نقص و كمال فرقها كند، از اين جهت ممكن است بين اقوال و اخبارى كه در باب تعيين «ليلة القدر» وارد شده است جمع نمود به اينكه تمام آن ليالى شريفه كه در روايات است از مظاهر «ليلة القدر» است، الّا آن كه بعضى با بعضى در شرافت و كمال مظهريّت فرق دارد. و آن شب شريفى كه تمام ظهور «ليلة القدر» و شب وصل تامّ ختمى و وصول كامل خاتمى است، در تمام سال، يا در شهر مبارك رمضان، يا در عشر آخر آن، يا در ليالى ثلاثه، مختفى است. و در روايات عامّه و خاصّه نيز اختلافاتى است. و در روايات خاصه نيز به طريق ترديد، در شب نوزدهم، و بيست و يكم، و بيست و سوم، مذكور شده. و گاهى ترديد بين شب بيست و يكم، و بيست [و] سوم شده است.
شهاب بن عبد ربّه گويد: «گفتم به حضرت صادق عليه السلام كه مرا خبر ده به «ليلة القدر». فرمود: شب بيست و يكم، و شب بيست و سوم.»[٥٢٨]
______________________________
با وحى بر آنان نازل مىشوند و رشته فوج ملايكه فرود آينده قطع نمىشود، گروهى فرود مىآيند و دستهاى بالا مىروند. همانا خداوند تبارك و تعالى براى إبراهيم از آسمانها پرده برداشت تا آنكه عرش را ديد و خدا به قوت ديده او افزود، و همانا خداوند بر قوت ديده محمد، على، فاطمه، حسن و حسين عليهم السلام نيز بيفزود (چنانكه) عرش را مشاهده مىكردند و جز عرش سرپوشى براى خانههايشان نمىديدند، خانههاشان به عرش رحمان مسقف است و معراجهاى ملائكه و روح در خانههاى ايشان است، به اذن پروردگارشان مِنْ كلّ امْرِ سلامٌ. راوى مىگويد پرسيدم: مِن كُلِّ امْرٍ سَلامٌ؟ فرمود:
بِكُلِّ امْرٍ. عرض كردم: اين چنين نازل شده؟ فرمود: آرى. تفسير برهان، ج ٤، ص ٤٨٧، «سورة القدر»، حديث ٢٥.
[٥٢٨] - مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥١٩. نور الثقلين، ج ٥، ص ٦٢٨،« سورة القدر»، حديث ٧١.