آداب الصلاة - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٦٥ - ايقاظ ايمانى دو مرتبه ربوبيت حق تعالى ربوبيت تكوينى و ربوبيت تشريعى

روحانيّه حيوانيّه، تربيت تكوينى، و هر يك از آنها شهادت دهند به اين كه اللّه جلّ جلاله ربّى.

و دوم از مراتب ربوبيّت «ربوبيّت تشريعى» است، كه مختصّ به نوع انسانى است و ديگر موجودات را از آن نصيبى نيست. و اين تربيت هدايت طرق نجات و ارائه راههاى سعادت و انسانيّت و تحذير از منافيات آن [است‌] كه به توسّط انبياء عليهم السلام اظهار فرموده. و اگر كسى با قدم اختيار خود را در تحت تربيت و تصرّف ربّ العالمين واقع كرد و مربوب آن تربيت شد به طورى كه تصرّفات اعضا و قواى ظاهريّه و باطنيّه او تصرفات نفسانيّه نشد بلكه تصرّفات الهيّه و ربوبيّه گرديد، به مرتبه كمال انسانيّت كه مختصّ به اين نوع انسانى است مى‌رسد.

انسان تا منزل حيوانيّت با ساير حيوانات هم قدم بوده، و از اين منزل دو راه در پيش دارد كه با قدم اختيار بايد طى كند: يكى منزل سعادت، كه صراط مستقيم ربّ العالمين است- ان ربّى على صراط مستقيم.[٤٠٥] و يكى راه شقاوت، كه طريق معوج شيطان رجيم است. پس، اگر قوا و اعضاى مملكت خود را در تصرف ربّ العالمين داد و مربّى به تربيت او شد، كم‌كم قلب، كه سلطان اين مملكت است، تسليم او شود، و دل كه مربوب ربّ العالمين شد، ساير جنود به او اقتداء كنند و مملكت يكسره مربوب او گردد. و در اين هنگام لسان غيبى او، كه ظل قلب است، مى‌تواند بگويد: اللّه جلّ جلاله ربّى در جواب ملائكه عالم قبر كه گويند: من ربّك؟ و چون چنين شخصى لا بدّ اطاعت رسول خدا و اقتداء به ائمّه هدى و عمل به كتاب الهى نموده، زبانش گويا شود به اين كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله نبيّى، و علىّ و اولاده المعصومين ائمّتى، و القرآن كتابى. و اگر دل را الهى و ربوبى ننموده و نقش لا إله الّا اللّه، محمّد رسول اللّه، علىّ ولىّ اللّه در لوح دل منتقش نشده و صورت باطن نفس نشده باشد و به عمل به قرآن شريف و تفكّر و تذكّر و تدبّر در آن،

[٤٠٥] - پاورقى ٣٢٣.