آداب الصلاة - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٦٤ - فصل سوم در بيان بعضى مراتب اخلاص است

فصل سوم در بيان بعضى مراتب اخلاص است‌

به طريق اجمال به طورى كه مناسب با وضع اين اوراق است يكى از مراتب آن، تصفيه عمل است- چه عمل قلبى يا قالبى- از شائبه رضاى مخلوق و جلب قلوب آنها، چه براى محمدت يا براى منفعت يا براى غير آن. و در مقابل اين، اتيان عمل است رياء. و اين رياء فقهى، و از همه مراتب ريا پست‌تر و صاحب آن از همه مرائى‌ها بى‌ارزشتر و خسيس‌تر است.

مرتبه دوم، تصفيه عمل است از حصول مقصودهاى دنيوى و مآرب زائله فانيه، گرچه داعى آن باشد كه خداى تعالى به واسطه اين عمل عنايت كند، مثل، خواندن نماز شب براى توسعه روزى، و اتيان صلاة اوّل ماه مثلا براى سلامت از آفات آن ماه، و دادن صدقات براى سلامتى، و ديگر مقصدهاى دنيوى. و اين مرتبه از اخلاص را بعضى از فقهاء عليهم الرحمة شرط صحت عبادات شمرده‌اند در صورتى كه اتيان عمل براى رسيدن به آن مقصود باشد. و اين، خلاف تحقيق است به حسب قواعد فقهيّه، گرچه پيش اهل معرفت اين نماز را به هيچ وجه ارزشى نيست و مثل ساير كسبهاى مشروعه است، بلكه شايد از آن نيز كمتر باشد.

مرتبه سوّم، تصفيه آن است از رسيدن به جنّات جسمانيّه و حور و قصور و امثال آن از لذات جسمانيّه. و مقابل آن، عبادت اجيران است، چنانچه در روايات شريفه است. و اين نيز در نظر اهل اللّه چون ساير كسبها است، الّا آن كه عمل اين كاسب اجرتش بيشتر و بالاتر است در صورتى كه قيام به امر كند و از مفسدات صوريّه عمل را تخليص كند.

مرتبه چهارم، آن است كه عمل را تصفيه كند از خوف عقاب و عذابها [ى‌] جسمانى موعود. و مقابل آن، عبادت عبيد است، چنانچه در