یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦ - سیره نبوی - مسجد جامع، دهه اول ربیع الثانی ٩٥
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٢٦
و. شخصیتهای ممتاز و منفرد تاریخ، آنچنان که قرآن لقمان را از متن تاریخ بیرون میکشد ..
ز. سیره نبوی: لقد کان لکم فی رسول اللَّه اسوة حسنة ....
ح. سنت.
ط. سیره معصومین.
٢. بحث درباره سیره است. سیر عبارت است از رفتار فرد، و سیره عبارت است از نوع رفتار و منطقی که فرد در رفتار خود برای رسیدن به مقاصد به کار میبرد [١] ..
٣. فلاسفه، حکمت را به نظری و عملی تقسیم کردهاند ولی منطق را چنین تقسیم نکردهاند. ولی به عقیده ما همچنان که دو نوع فلسفه داریم، دو نوع منطق داریم ..
٤. همچنان که در منطق نظری همه مردم اهل منطق نیستند، مادون منطق قرار دارند، هیچ معیار و میزانی بر اندیشهشان حکمفرما نیست، در منطق عملی نیز بعضی از مردم اساساً اهل منطق و معیار نیستند، سبک و روش و اسلوب ندارند. این است که ما میگوییم همه مردم سیر دارند ولی همه سیره ندارند، زیرا سیره منطق است و متد و اسلوب. و این است که باز ما مدعی هستیم که سیره ابن اسحاق و ابن هشام و سیره حلبیه همه سیر رسول اکرم است نه سیره آن حضرت، تاریخ زندگی آن حضرت است نه منطق زندگی آن حضرت ..
٥. همان طوری که در اندیشههای نظری، فلسفه غیر از منطق است، در زندگی عملی نیز فلسفه زندگی یک فرد یا یک جامعه غیر از منطق زندگی آنهاست. علیهذا فلسفه تاریخ زندگی پیغمبر یک مطلب است و منطق زندگی رسول اکرم چیز دیگر است. علیهذا ما میخواهیم مبتکر فنی باشیم به نام «منطق تاریخ» در مقابل «فلسفه تاریخ».
[١] سیره سبک رفتار است همچنان که شعر گفتن یک چیز است و سبک شعر چیز دیگر است، هنر چیزی است و سبک هنر چیز دیگر.