دو قوی است و گاهی هر دو ضعیف و گاهی با تفاوت. افراد باشخصیت آنهایی هستند که جاذبه و دافعهشان هر دو قوی باشد، و این بستگی دارد به اینکه پایگاههای مثبت و پایگاههای منفی در روح آنها چه اندازه نیرومند و محکم باشد. البته قوّت هم مراتب دارد تا میرسد که دوستان فدایی میگردند، در راه او خود را فدا میکنند، دشمنان هم آنقدر سرسخت میشوند که جان خود را در این راه از کف میدهند، و تا میرسد که حتی بعد از وفات خودشان قرنها آن جذب و دفع وجود دارد و این از مختصات مذهب است. همان طوری که در مقدمه کتاب محمد خاتم پیامبران درباره دعوت گفتیم که بعضی دعوتها سه بعدی است، درباره جذب و دفع نیز باید بگوییم که بعضیها سه بعدی است و جذب و دفعهای سه بعدی مخصوص اولیاء مذهب است. این مطلب، بعد در بحث محبت اشاره خواهد شد.

نوع عناصر مجذوب و یا مطرود:

از جنبه دیگر نیز بر دو قسم میباشند و آن اینکه باید دید چه نوع عناصری را جذب و چه نوع عناصری را دفع میکنند. مثلًا گاهی.

عناصر دانا را جذب و عناصر نادان را دفع میکنند و گاهی برعکس است. گاهی عناصر شریف و نجیب را جذب و عناصر پلید و خبیث را دفع میکنند و گاهی برعکس است. لهذا دوستان و دشمنان شخص، مجذوبین و مطرودین، خود دلیل قاطعی بر ماهیت شخص میشود.

قدرت رهبری:

صرف جاذبه و دافعه داشتن و حتی قوی بودن جاذبه و دافعه برای اینکه شخصیت شخص قابل ستایش باشد کافی نیست. نادر و شاه.

اسماعیل و حتی چنگیز جاذبه و دافعه قوی داشته است. همه کسانی که قدرت نوعی رهبری دارند، جاذبه قوی دارند.

علی اولًا دو نیرویی است، جاذبه و دافعه هر دو را دارد.

ثانیاً هر دو نیرویش قوی است. ثالثاً که آن عمده است باید [دید]:

علی علیه السلام از مردانی است که اولًا هم جاذبه دارد و هم دافعه، پس از نوع چهارم است. ثانیاً جاذبه و دافعه علی سخت نیرومند است.

دوستانی دارد عجیب تاریخی، فداکار، باگذشت، جان دادن در راه او را افتخار و آرزو میشمارند، دشمنانی هم دارد بسیار سخت جان.

ثالثاً عناصر شریف و نجیب یعنی عناصر خداپرست، بی طمع، با گذشت، مهربان، عادل، خدمتگزار خلق، گرد محور وجود