یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٨ - موعود اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٣٨٨

میبرد ..

به هر حال مشخصات خاص این نوید، معیار و زاویه دیدی است برای شناخت اسلام. از لابلای اینها میتوان بهتر مکتب اسلام را شناخت و بلکه بهترین وسیله شناخت اسلام است، زیرا اسلام تنها در این دوره است که همه موانع را پشت سر گذاشته است و به اصطلاح در این دوره است که اسلام به اطلاق و مقام مطلق خود رسیده است که: حتی لایستخفی شیء من الحق مخافة احد من الخلق..

این نوید دارای ارکان و عناصر مختلفی است که برخی فلسفی و جهانی است و جزئی از جهان بینی اسلام است، برخی فرهنگی و آموزشی و پرورشی است، برخی سیاسی است، برخی اقتصادی است، برخی اجتماعی است و برخی انسانی و برخی مشترک مثلًا انسانی- طبیعی است ..

راجع به آینده بشریت باید گفت که برخلاف نظریه بدبینان، فنای بشریت یک جبر و ضرورت نیست. درباره برقراری صلح و صفا و امنیت باید گفت که برخلاف زعم برخی جنگ و تنازع در میان بشر یک ضرورت و لازمه حیات نیست، بلکه جنگ بر ضد فطرت است.

آنچه فطری است دفاع است. آیه و لو لا دفع اللَّه الناس بعضهم ببعض لفسدت الارض ... یا: لهدمت صوامع و بیع ...- برخلاف نظر امثال فرید وجدی در ماده «سلم» دایرة المعارف- نمیخواهد بگوید جنگ و ستیز انسانها یک ضرورت و یک سنت لایتغیر است، میخواهد بگوید دفاع از خود و از جامعه و از تمدن یک ضرورت فطری است.

لهذا آیات جهاد قرآن با این جملهها آغاز شده: ان اللَّه یدافع عن الذین امنوا ... اذن للذین یقاتلون بأنهم ظلموا ... در جای دیگر: و قاتلوا فی سبیل اللَّه الذین یقاتلونکم و لاتعتدوا ان اللَّه لایحب المعتدین. پس درندگی، طبیعت اصلی نیست و تعاونها معلول تنازعها و احساس خطرها از ناحیه دشمن مشترک خطرناکتر نیست آنچنان که داروینیسم مدعی است، بلکه تعاون و احسان و کمک، فطری بشر است و این نوعی