یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١ - سیره نبوی در تبلیغ اسلام - دانشکده الهیات مشهد، فروردین ٥٣

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ٢١

زبان توده سخن میگویند و عالیترین معانی را به رسمی ترین و بازاری ترین زبانها بیان میکنند، برخلاف فلاسفه که در چهارچوب مصطلحات فوق ادراک عموم گرفتارند و به همین دلیل از توده مردم جدایند و سخنشان در توده نفوذ ندارد و اما در خودشان به علت دیگر نفوذ ندارد. آیه: هر پیامبری را با زبان قومش فرستادیم. لهذا پیامبران، هم راهنما و هم موتور تاریخ بودهاند ..

٩. در سیره تبلیغی رسول اکرم دو چیز باید مورد توجه واقع شود:

شخصیت معنوی شخص ایشان، روش و شیوهای که در تبلیغ عملًا به کار میبردهاند ..

قسمت اول: نصح و خیرخواهی و به عبارت دیگر رحمت و ترحم که: انما ینبغی لاهل العصمة و المصنوع الیهم بالسلامة ان یرحموا اهل المعاصی و ان یکون الشکر هو الغالب علیهم. دیگر شفقت و رفق، دیگر تواضع، دیگر شهامت، دیگر استقامت، دیگر ایمان.

در قسمت دوم: سادگی بیان، اجتناب از تکلف و قول به غیر علم، رفق و لین، اجتناب از تحمیل، نرمی و ملایمت، احتراز از غیظ، با یک چشم به همه نگریستن، اقدام به عمل، حسن سیاست، حسن انتخاب، تحرک، رعایت تربیت.

اما نصح. داستان نوح و داستان ابراهیم و مجادله درباره قوم لوط، و اما یونس که شتابزدگی کرد در شکم ماهی زندانی شد. حرص عجیب پیغمبر بر هدایت قوم که خود را میخواست هلاک کند. نصح مساوی خلوص است: ابلغکم رسالات ربی و انصح لکم، ابلغکم رسالات ربی و انا لکم ناصح امین. خلوص: اتبعوا من لایسئلکم اجراً و هم مهتدون..

تواضع: او عجبتم ان جاء کم ذکر من ربکم علی رجل منکم، قل انما انا بشر مثلکم یوحی الی، لقد جاء کم رسول من انفسکم ...، و کان یدعو الی اللَّه من غیر زبر و لا کبر و لا زجر، یعنی بدون غرغر و بدون اخم و روترش کردن و بدون تندی نمودن.

شهامت: الذین یبلّغون رسالات اللَّه ...