یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٩ - سیره رسول اکرم صلی الله علیه و آله

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٩، ص: ١٥٩

کوشش، خودخواهی را به نوعدوستی، درشتی را به نرمخویی، بخل را به ایثار و سفاهت را به عقل و درایت مبدل ساخت ..

٥٤. همانطور که در گذشته گفتیم در سیره تبلیغی و دعوتی آن حضرت یکی باید دید که آن حضرت از چه نقطهای دعوت خود را آغاز کرد: از اصل یا فرع و از یک امر عقیدهای یا از یک امر اخلاقی و یا از یک سنت اجتماعی و یا از یک ادب فردی از قبیل طرز لباس پوشیدن و غذا خوردن؟ و دیدیم که از یک امر فکری و عقیدتی شروع کرد که صرفاً جنبه نظری ندارد، بلکه اجمال تفاصیل دعوتهای اسلام است ..

دیگر اینکه از لحاظ روانی و آنچه مربوط است به مردم، دست روی چه نقطهای گذاشت که آنها را به حرکت آورد؟ اولًا دعوتش جنبه وعظ صرف و تسکین داشت یا جنبه تحریک محض و یا هم وعظ و هم تحریک؟ و تفاوت میان نقطهای که او دست گذاشت و سایر رهبران اجتماعی و انقلابی از قبیل مارکس و غیره دست گذاشتند. به عبارت دیگر روحیه دینامیک اسلامی چه مشخصاتی داشته و با تکیه روی کدامیک از مشخصات در مسلمانان، فداکاری، اعتماد به نفس، توکل به وجود آورده است و این روحیه دینامیک از کی و چگونه به یک روحیه جامد و استاتیک و نیم مرده مبدل شد؟.

٥٥. شخصیت ثابت آن حضرت در حال ضعف ابتدایی و قوّت نهایی، یکی از مشخصات سیره آن حضرت است ..

٥٦. بهطور کلی تفاوت است میان سیره انبیا و سیره ملوک و جبابره ..

٥٧. نوع حکومت و تعیین رژیم عملی حکومتی آن حضرت یکی از فصول سیره آن حضرت است. مثلًا رعایت اصل شورا و پرهیز از استبداد و تحمل انتقاد مربوط به این مطلب است، و همچنین رفتار آن حضرت در مدت مدینه با اتباع سایر ادیان و با نژادهای گونه گون و مسئله مجبور کردن یا نکردن مردم به اسلام مربوط به این مطلب است.