یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٨ - یادداشت ختم نبوت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٤٥٧

تشبیه لطیف پیامبران جزئی به مسئلهگو و پیامبر کلی به قاعدهگو:

١٠. پیغمبران سلف حکم مسئلهگو را برای مردم داشتند که جزئی جزئی باید به مردم بگوید، مثلًا ماهوت پوشیدن چه حکمی دارد؟

دکمه صدف چطور؟ فاستونی منچستر چطور؟ اگر میتوانستند اصل کلی لباس مشکوک را دریابند اینقدر معطل نمیشدند. بسیاری از مسائل رسالهها مکررات است، به صورت مسائل متعدد است اما در واقع یک مسئله بیش نیست: اگر لباس نجس شسته شود ... لباس ...

باز در باب اگر مکانی معلوم نباشد ... در باب آب وضو و غسل، در باب قبله و غیره. همه اینها حکم شبهه محصوره است در مظاهر مختلف.

مثال خوبی از وحدت روح تعلیمات انبیا و اختلاف در مظاهر: مهر و ربا:

١١. مثال خوبی هست مسئله اینکه مهر، مزدوری داماد برای پدر عروس باشد که در قرآن آمده است ..

به عقیده ما روح این حکم با حکم اصلی مختلف نیست. در آن زمانها پول نبوده و پدر جهیز هم میداده. پدر از آن راه برای دختر جهیز تهیه میکرده است. مثل رباست ..

١٢. شرایع سابقه صورت جزئی شده و تطبیق به زمان داده شده و حکم موقت از حکم کلی استخراج شده همین شریعتاند ..

١٣. دوره خاتمیت دوره بلوغ و مسئولیت و استقلال بشر است.

حتی عذاب این دوره با دورههای پیشین فرق میکند.

ایدئولوژی اسلامی:

١٤. ما باید ببینیم آیا اسلام در این عصر نیز میتواند به عنوان یک ایدئولوژی و یک هدف عقیدهای برای بشر امروز عرض اندام کند یا خیر؟ مسلماً بعضی هدفها فقط برای مدت معینی میتواند هدف باشد و بشر را به حرکت آورد، مثل ملی شدن نفت در کشور ما در چند سال پیش که به صورت یک هدف عمومی درآمده بود یا استقلال کشمیر برای مردم کشمیر یا آزادی فلسطین برای اعراب، ملی شدن صنایع یا تقسیم اراضی برای بعضی احزاب. هدفهای احزاب یک مملکت همه مربوط است به مشکلات موجود آن ملت که با رفع آنها خود به خود موضوع منتفی میشود ..

اکنون ببینیم آیا اسلام میتواند در این عصر به عنوان یک