یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٩ - یادداشت اعجاز قرآن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٦٩

د. ام یقولون [١] تقوله بل لایؤمنون. فلیأتوا بحدیث مثله ان کانوا صادقین. (طور، ٣٣- ٣٤).

٢. در اینکه قرآن موضوع تحدی است و معجزه جاوید پیامبر به شمار میرود، بحثی نیست. اکنون ببینیم اعجاز قرآن در چه جهت است ..

اعجاز قرآن در دو جنبه است: جنبه لفظی و جنبه معنوی، و به عبارت بهتر از دو جنبه است: از جنبه زیبایی و هنری و از جنبه فکری و علمی. اما از جنبه زیبایی و هنری، چون از مقوله سخن است پس به معنی این است که سخنی در حد اعجاز زیبا [٢] و مافوق بشری است در زیبایی. این زیبایی را به کلمه فصاحت (روشنی) و بلاغت (رسایی) بیان کردهاند و ممکن است این دو کلمه رسا نباشد، زیرا خلّابیت و جاذبه و ربایندگی و تأثیر، امری وراء روشنی و رسایی است ..

٣. بعضیها توجهشان فقط به جنبه لفظی بوده (ادبا، شعرا، خطبا، کتّاب) و بعضی دیگر در عصر اخیر همه توجهشان به جنبه علمی و فکری و هدایتی قرآن بوده است و حتی منکر جنبه زیبایی و لفظی آن شدهاند، به این معنی که گفتهاند عنایت قرآن در تحدی به این جنبه نیست. ولی این نظر اشتباه است. قرآن حتی به یک سوره، آنهم در برابر مردم جزیرة العرب تحدی میکند، و آنها جنبه زیبایی را درک میکردند نه جنبه علمی و فکری را که متدرجاً در طول زمان کشف میشود ..

٤. اینکه قرآن را سحر و جادو میخواندند، به قول «رافعی» این تکذیبْ تصدیق ضمنی بود به خارق العاده بودن آن از جنبه زیبایی و تأثیر خارق العاده ..

٥. داستان ولیدبن المغیرة [٣] که در سوره مدّثّر آمده است (... انه