یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٠ - توحید - مسئله رؤیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٣٠

ظاهراً به این عبارت در هیچ کتاب حدیثی نیست، فقط در کتب کلامیه است. مضامین کتب حدیث همانهاست که در سنن ابوداود یا در جامع الصغیر است و ظاهراً اصل مطلب همان روایت ابو رزین باشد. پرسش از اخلاء باللَّه بوده است، یعنی چگونه ممکن است که هرکسی در قیامت خدا را مشاهده کند و هیچ گونه تزاحمی میان بینندگان نباشد و آیا نشانهای از این جهت در مخلوقات هست یا نیست؟ حضرت از این نظر به ماه تشبیه میفرماید که میان بینندگان تزاحمی واقع نمیشود، ولی بعد روات حدیث در آن تصرفاتی کردهاند و متکلمین آن را به رؤیت جسمانی تشبیه کردهاند و تشبیه را از لحاظ محسوسیت و کمال وضوح گرفتهاند. از همه بالاتر اینکه مستشرق نامی مستر براون این حدیث را به این شکل در تاریخ ادبیات ایران، جلد اول، صفحه ٤٢٣ آورده است:.

در خبر است از پیغمبر اکرم که فرمود: همچنان که ماه تمام را در جنگ بدر دیدی، روزی خدای خود را خواهی دید ..

این آقا کلمه «لیلة البدر» را شب جنگ بدر ترجمه کرده است.

این حدیث یک قلب در دست روات، و قلب و تصرفی دیگر در دست متکلمین، و قلب و تصرفی دیگر در دست مستشرقین پیدا کرده است تا به این صورت درآمده و به این حال و روز افتاده است ..

البته از این نکته نباید غافل بود که موضوع لقاء اللَّه و حشر موجودات الی اللَّه و بازگشت همه به خدا مطلبی است که قرآن کریم آن را عنوان کرده است و همین مطلب است که کم کم از صورت عمیق واقعی خود خارج شده است و به آنجاها کشیده شده است ..

رجوع شود به کتب حدیث شیعه و تفاسیر شیعه در این باب، از قبیل وسائل، جلد ... صفحه ....

سید مرتضی در امالی بابی دارد تحت عنوان آیه وجوه یومئذ ناضرة. الی ربها ناظرة.