یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠ - اسلام و عمل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٠

نیکوکاری و تهذیب اخلاق و بیآزاری است، پس فرضاً کسی عادل و نیکوکار و بیآزار و خوش اخلاق باشد اهل بهشت است، خواه ایمان به غیب داشته باشد و خواه نه، خواه نیت داشته باشد خواه نه؛ نیت و ایمان مقدمه عمل است (نه روح عمل)، پس از باب «خذ الغایات و اترک المبادی» اینچنین کسان اهل بهشتند. [اینطور نیست] زیرا اولًا هدف نبوت تنها این جهت نیست و ثانیاً خود نبوت یعنی اعتقاد به اصل نبوت و اینکه انسان قلّاده اطاعت یک دین را به گردن بیندازد یکی از مسئولیتهاست و خداوند هم دینی غیر از اسلام نمیپذیرد (و من یبتغ غیر الاسلام دیناً فلن یقبل منه) و بعلاوه آنچه به وسیله پیغمبر بیان شده برنامه عمل است. نقشه و برنامه طبعاً شرط حسن اجرای عمل است. مثل این است که کسی بگوید به دلیل «خذ الغایات و اترک المبادی» ما عمل میکنیم و برنامه لازم نداریم.

این گونه مبادی قابل ترک نیست ..

و باز نباید گمان کرد که هدف علاوه بر آنچه گفته شد ایمان به خدا و معاد است، پس اگر کسی به اصل نبوت اعتقاد نداشت ولی به دو هدف نبوت معتقد بود و عمل کرد اهل بهشت است ..

و باز نباید گمان کرد که فرضاً ایمان به نبوّات لازم است، انسان مختار است و آزاد که به یکی از ادیان بپیوندد و اما اینکه کدام دین باشد فرقی نمیکند، مختار است همچنان که در رجوع به پزشک مختار و آزاد است.

بهشت حاصل جمع و تفریق اعمال است:

٦. دو مسئله است: یکی اینکه آیا دین آزاد است و شخص مختار است که هر دینی از ادیان آسمانی را انتخاب کند؟ که البته جواب منفی است: و من یبتغ غیر الاسلام دیناً فلن یقبل منه. و دیگر اینکه آیا برای غیر مسلمان امکان عمل صالح هست که آن عمل بالخصوص مقبول واقع شود یا اینکه همینکه شخص غیر مسلمان شد فرقی نیست بین اینکه صلّی أم زنی؟ و البته مسئله به شکل دوم مطرح است و بنابراین نباید سؤال را اینچنین مطرح کرد: آیا فلان شخص به بهشت میرود یا به جهنم؟ زیرا بهشت یا جهنم حاصل جمع و تفریق