یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٢ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٢٢٢

بعضی آیات قرآن مشعر به جبر است و بعضی مشعر به اختیار. آیات جبر: ختم اللَّه علی قلوبهم و علی سمعهم و علی ابصارهم غشاوة و لهم عذاب عظیم. و لا ینفعکم نصحی ان اردت ان انصح لکم ان کان اللَّه یرید ان یغویکم هو ربکم و الیه ترجعون. أفمن حق علیه کلمة العذاب أ فانت تنقذ من فی النار. و لقد بعثنا فی کل امة رسولًا ان اعبدوا اللَّه و اجتنبوا الطاغوت فمنهم من هدی اللَّه و منهم من حقت علیه الضلالة..

اما آیات اختیار: انا هدیناه السبیل اما شاکراً و اما کفوراً. و ان هذا صراطی مستقیماً فاتبعوه و لا تتبعوا السبل فتفرق بکم عن سبیله ذلکم وصیکم به لعلکم تتقون. فمن شاء فلیؤمن و من شاء فلیکفر. و من یعمل سوء اً او یظلم نفسه ثم یستغفر اللَّه یجد اللَّه غفوراً رحیماً. و من یکسب اثماً فانما یکسبه علی نفسه و کان اللَّه علیماً حکیماً..

آنگاه میگوید:.

احادیثی هم- اگر درست باشد- در این زمینه رسیده که میرساند رسول خدا تصریحاً یا تلمیحاً متعرض مسئله قدر شده است:.

فمن جابر قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله: لایؤمن عبد حتی یؤمن بالقدر خیره و شره و حتی یعلم ان ما اصابه لم یکن لیخطئه و ما اخطأه لم یکن لیصیبه.

حدیث: کل میسّر لما خلق له:

و ایضاً عن علی علیه السلام قال [١]: کنا فی جنازة ببقیع الفرقد فآتانا رسول اللَّه صلی الله علیه و آله فقعد و قعدنا حوله و بیده مخصرة فجعل ینکت