یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٨ - اسلام و مقتضیات زمان - رابطه بطون قرآن با بالا رفتن سطح بینشها

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٩٨

ما بال القرآن لایزید الّا غضاضة؟ قال: لانه لم ینزل لزمان دون زمان و لا لناس دون ناس، بل نزل لکل زمان و لکل الناس و لذلک ففی کل زمان جدید..

٧. تشبیه قرآن به طبیعت که طبیعت کهنه نمیشود و قوانین آن همواره ثابت است. بحث درباره اینکه قرآن ظرفیت تدبر و تفکر عمیق و فوق العاده دارد و لهذا همواره از زمان پیش است ..

ایضاً جمله العالم بزمانه لاتهجم علیه اللوابس..

٨. چرا اسلام قابلیت پایداری دارد؟ برای اینکه اسلام روی عناصر ناپایدار یعنی جنبههای مادی زندگی یعنی ساختههای خود بشر، آنهم ساختههای مادی نه غالب ساختههای فرهنگی و عناصر معنوی، تکیه نکرده است و همچنین روی یک عنصر مادی خاص مثلًا بدن پیغمبر اکرم تکیه نکرده است یا یک درخت معین. حتی کعبه یک زمین معین است نه دیوارها ..

ثانیاً اصول اولی و اصول ثانوی، عناوین اولی دارد و عناوین ثانوی، و به عبارت دیگر انشاء احکام علی نحو قضایای حقیقیه است. به عبارت دیگر تکیه اسلام روی اصول و کلیات اولیه است، اصول ثابت دارد و فروع متغیر و تابع اصول ثابت. ثالثاً دارای اصل تزاحم است و برای عقل حق اجتهاد و حق تشخیص اهمّ و مهم داده است ..

٩. جمله مولی: لا تؤدّبوا اولادکم ....

اسلام و مقتضیات زمان - رابطه بطون قرآن با بالا رفتن . سطح بینشها

عطف به آنچه در مقاله «ختم نبوت» اواخر مقاله درباره بالا رفتن سطح اجتهادها و رابطه آن با بطون قرآن بحث کردهایم، رجوع شود به مقدمه سلمان پاک، صفحه ١٧- ١٩ و صفحه ٢٥.