یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٨ - اسلام - مسائلی که باید در تاریخ اسلام مورد توجه و دقت قرار گیرد

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٦٨

٨. حادثه مهاجرت به حبشه چه اثری در روحیه مسلمانان و چه اثری در روحیه مشرکان گذاشت؟.

٩. سیره تحلیلی: رسول اکرم دست روی چه نقطهای برای به حرکت آوردن مردم و متحد کردن آنها گذاشت و چه شعاری را عنوان کرد؟ آیا از حس نارضایتی طبقاتی مردم استفاده کرد، همانطور که مثلًا لنین و کارل مارکس گفتند: «رنجبران متحد شوید» یا از حس نژادی، آنطور که امروز برخی، اعراب یا غیر اعراب را روی ملیت میخواهند به جنبش آورند؟ و یا حس مقدس و عمومی تری را به حرکت آورد و آن حس حقیقت طلبی بشر بود و لهذا غنی و فقیر، عرب و ایرانی، قوی و ضعیف همه را توانست زیر یک پرچم گرد آورد، و این کار کار همه کس نیست. فرق است بین استفاده از عقدهها و کینهها و جنبههای منفی و کشاندن طبقاتی علیه طبقات دیگر و بین مرد عقیده و هدف مثبت درست کردن که یکی از نتایجش مبارزه طبقاتی است و یکی از آثارش مبارزه با نفس خود به منظور تهذیب اخلاق است و لهذا مردمی قائم اللیل و صائم النهار و مجاهد و طرفدار عدالت و صلح درست کرد، مرد تقوا و عفت و حلم و معنی درست کرد و این جنبه فلسفه مادی را که محرک تاریخ را فقط و فقط منافع طبقاتی میداند نقض کرد، معلوم شد چیز دیگر نیز میتواند محرک تاریخ باشد. (رجوع به نمره ٣٩ و ٤٠).

١٠. رسول اکرم از صفر شروع کرد و به بینهایت رسید: ا لم یجدک یتیماً فاوی. و وجدک ضالّاً فهدی ... او اول در شرایط نامساعد زندگی و در آخر در شرایط کاملًا مساعد قرار گرفت ولی هرگز این تغییر شرایط در سلوک و رفتار و در روحیه و اخلاق و در طرز تفکر و جهان بینی او تغییراتی به وجود نیاورد و عملًا ناقض این فلسفه بود:

یک نفر انسان جبراً در کاخ و در ویرانه دو جور فکر میکند. (سیره تحلیلی).

١١. نفوذ عجیب رسول اکرم تا آنجا که گفتهاند دارای نوعی هیپنوتیزم بوده است و تحلیل این جهت. کفار قریش چرا مسلمانان را