یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١ - اسلام و عمل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٤١

در آن عصر مثل این عصر این فکر وجود داشته که سعادت و شقاوت تابع شرایط خیالی است از قبیل انتساب به فلان دسته یا فلان شخص، و قرآن در کمال صراحت این مطلب را رد میکند و این حقیقت یکی از شاهکارهای این کتاب مقدس آسمانی است. اینک متن آیات ... [١].

آیا شرایط طبیعی که قرآن ذکر کرده با منطق تطبیق میکند؟:

د. آیا شرایط طبیعی که قرآن ذکر کرده با منطق تطبیق میکند یا نمیکند؟ به عبارت دیگر گاهی شرط خیالی است از قبیل انتسابات و امور قراردادی و گاهی شرط طبیعی است اما اشتراط موهوم و خیالی است. مثلًا اگر رنگ و نژاد را شرط سعادت در دنیا و آخرت بدانیم پای یک امر طبیعی را به میان آوردهایم ولی این امر طبیعی در این موضوع دخالت ندارد، یعنی اشتراطی در کار نیست. این است که هرجا نام یک امر طبیعی به میان بیاید نمیتوان قبول کرد که اشتراط منطقی است. و چون شروطی که قرآن ذکرکرده با شخصیت روحی و معنوی و اخلاقی و با عمل و یا روح عمل بشر بستگی دارد، معلوم شد که این شروط منطقی است. آن شروط از نظر سعادتهای اخروی عبارت بود از ایمان به مبدأ و معاد و عمل صالح و تقوا [٢].

طبقه مستضعف و مرجون لامر اللَّه:

ه. بنابراین مادی مسلکان و منکرین مبدأ و معاد در آن دنیا نصیبی ندارند ولی مؤمنین به خدا و قیامت که عملشان صالح و به نیت خیر بوده، نصیب و بهره دارند. و در عین حال منکرین خدا و قیامت اگر انکارشان مبنی بر جحود و عناد و لجاج نبوده و در عمل هم نیکوکار بودهاند، میتوان گفت در آن دنیا متنعم نیستند اما معذب هم نمیباشند. چون نعیم نتیجه ایمان و عمل است و جحیم نتیجه کفر و عناد، اینها از اولی بینصیب و از دومی نیز بری میباشند. اینها مستضعف و مرجون لامر اللَّه میباشند.