یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٢ - یادداشت اعجاز قرآن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٧٢

باید مقایسهای به عمل آید میان آنچه در قرآن است و آنچه در کتب آسمانی زمان قرآن بوده است و هم میان محتویات قرآن و اندیشههای فلسفی و عرفانی بشر ..

در کتب آسمانی از قبیل تورات و اوستا سخن از کشتی گرفتن خدا با یعقوب است و یا اهورامزدا یک موجود مجسمی است با ریش و نیزه و عصای مخصوص، به هیچ وجه مفهوم خدای مجرد و منزه از زمان و مکان و رؤیت و تجسم نیست. در اندیشههای فلسفی و عرفانی مفهوم خدای مجرد و غیرجسمانی هست ولی تنها به صورت سلبی و منفی، یعنی اینکه فقط جسم نیست، عرض نیست، جوهر نیست، مرئی نیست، جزء ندارد، جزء چیزی نیست ..

لزومی ندارد درصدد این جهت باشیم که آنچه قرآن آورده است بی سابقه است، بلکه کافی است که بگوییم از مثل رسول اکرم از لحاظ سابقه شخصی و محیط اجتماعی اگر فرضاً در حد افکار فلاسفه درجه اول هم باشد، اعجاز است تا چه رسد به اینکه مافوق باشد، و البته آنچه قرآن آورده مافوق است [١] ..

٣. از نظر تاریخی؛ در این قسمت باید اطلاعات و اشارات و یا تصریحاتی که قرآن در زمینه بعضی مسائل تاریخی در اختیار قرار داده که قرنها بعد از لحاظ علمی کشف شده است، موضوع بحث قرار گیرد از قبیل آنچه درباره عاد و ثمود و فرعون و مردم سبأ و ذی القرنین و بلکه عموم اخبار پیامبران آمده است ..

٤. خبرهای غیبی قرآن از قبیل آنچه راجع به غلبه روم بر ایران، ابتر شدن عاص بن وائل، و غیره آمده است ..

٥. جریانات علمی که تحقیقات فلسفی و یا علمی جدید، نظر قرآن را به ثبوت رسانیده است از قبیل آنچه درباره الهامات مورچه و زنبور عسل و درباره باد و باران و نور و حرکت زمین [آمده است] و اینکه اصل زمین و آسمان یکی است و دود (گاز) [است] و درباره