یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٧ - شناخت قرآن
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٥٧
١٩٢- ١٩٥) یا: و نزلنا علیک الکتاب تبیاناً لکل شیء و هدی و رحمة و بشری للمسلمین (سوره نحل، آیه ٨٩) یا: یا ایها الناس قد جاء کم برهان من ربکم و انزلنا الیکم نوراً مبیناً. فأما الذین امنوا باللَّه و اعتصموا به فسیدخلهم فی رحمة منه و فضل و یهدیهم الیه صراطاً مستقیماً (سوره نساء، آیه ١٧٤ و ١٧٥) و امثال این آیات- که زیاد است- همه اینها تمام قرآن را شایسته تدبر دانسته و نور مبین، نه بعضی از آنها مثلًا محکمات را، و الّا میگفت فقط در محکمات تدبر کنند نه در متشابهات، بعلاوه مرز مشخصی میان محکمات و متشابهات قرار میداد مثلًا سورههای محکمه و سورههای متشابهه و یا به نحوی دیگر آیات متشابهات را مشخص میکرد، و الّا پخش آیات متشابهه غیر جایز [١] و یا غیرقابل تدبر در میان آیات محکمه لازم التدبر نقض غرض است ..
همچنین روایات و خطبی که از رسول خدا و امیرالمؤمنین در امر به تدبر در قرآن رسیده عمومیت دارد ..
بعلاوه، تحدی به قرآن شده است. نامفهوم بودن همه یا بعضی از آیات قرآن با تحدی به آن منافی است ..
٢٠. از اینجا باید ببینیم که معنای متشابه چیست. آیا متشابه یعنی آیاتی که عمداً لغز و معماوار گفته شده است؟ مثل اینکه میگویند محیی الدین گفت: اذا دخل السین فی الشین ظهر قبر محیی الدین، و یا فردوسی گفت (آنچنان که منسوب است):
کف شاه محمود کشورگشای | نُه اندر نُه آمد سه اندر چهار. | |