یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣ - اسلام و عمل
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٣
جانب خدا بداند جز اسلام دینی [از او] پذیرفته نیست، بلکه از صدر بشریت تا خاتم الانبیاء دین خدا یکی بوده و نسخ و تکامل یافته و کاملترین صورتش همان است که به وسیله قرآن کریم تبیین شده است: ما کان ابراهیم یهودیاً و لا نصرانیاً ولکن کان حنیفاً مسلماً ... شرع لکم من الدین ما وصّی به نوحاً ... ولی یک مطلب دیگر هست و آن اینکه اگر کسی از این جهت قاصر یا مقصر و بالاخره از این موهبت محروم باشد ولی ایمان به خدا و قیامت داشته باشد وعمل را خالصاً لوجه اللَّه بجا آورد آیا عمل او مقبول است یا اینکه اعتقاد به نبوت و امامت هم شرط قبول است؟.
کما اینکه یک مطلب دیگر هم هست و آن اینکه عدم اعتقاد به نبوت و ولایت عموماً و به نبوت خاتم الانبیاء خصوصاً خواه ناخواه محرومیتهایی در ایمان به خدا و قیامت و محرومیتهایی در برنامههای عملی عبادی و غیر عبادی ایجاد میکند [١]. اما [چنین] محرومی که از تدین به دین خدا محروم، از استفاده از برنامههای خدایی محروم [است]، در عین حال یک عمل الهی خاص انجام داده است، آیا آن عمل وی هبا و هدر است و فرقی نیست بین عمل نیک او و اعمال عادی او و حتی فرقی نیست بین کار خیر او و بین معصیت او یا فرقی هست؟ ظاهر این است که مسلماً فرق است، نمیشود گفت ذاکر بودن او خدا را و استغفار او و طلب آمرزش او و همچنین انجام اعمال خیریه او و خدمات او به خلق خدا هبا و هدر است. خصوصاً به ملاحظه اینکه تا این مقدار عمل را هرکس میتواند به حکم پیغمبر عقل انجام دهد و از این حجت باطنی استفاده کند. نافع بودن این گونه اعمال منافات ندارد با اینکه از جنبههای دیگر محروم و یا نسبت به آنها مقصر و مسئول باشد ..
٧. از جمله آیات مربوطه:
[١] زیرا همان طوری که در صفحه ٣٠ گفتیم در عمل نمیتوان بهطور کلی از برنامه بی نیاز شد و قاعده «خذ الغایات و اترک المبادی» در اینجا جاری نیست. فقط به طور ندرت اعمالی پیدا میشوند که بدون برنامه صحیح صورت میگیرد.