یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٧ - توحید - اول الدین معرفته
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٢٧
شمرده، خود را فعال مایشاء میداند و اگر از مشرقیها مستقیماً نتوانند استفاده کنند مثل هندوستان که حتی قوت لایموت سکنه را به اسم مالیات میگیرند، به وسیله تجارتهای غیر مشروع و اقسام مال التجارههای پوچ و بیمصرف با کمال بی شرمی از آنها پول در میآورند که از مشاهده آن خوب میشود فهمید که انحطاط اخلاقی ملل تربیت شده تا چه پایه است ..
صفحه ٧٨١:.
یکی از صفحات حزنآور تاریخ تمدن ما بیان روابطی میباشد که اروپا در قرن نوزدهم با چین برقرار نموده است و شاید روزی برسد که اعقاب ما به کیفر این اعمال شقاوت کارانه خود به بدترین وضعی رسیده و از آنها چینیان انتقام گیرند. واقعاً در باب محاربه خونین معروف به محاربه افیون چه خواهند گفت که انگلیسها یک سم قاتلی را داخل مملکت نموده و دولت چین به واسطه اطلاع از عواقب وخیمه آن وحشت و خوف داشته و نمیخواسته آن را قبول کند ولی در مقابل قوه قهریه و شلیک توپ مجبور به قبول شده و ناچار به تسلیم گردید.
راست است که امروزه انگلیس یکصد و پنجاه میلیون () در سال از این تجارت فایده میبرد، لیکن دکتر کریستلیب مخصوصاً مطابق آمار جدید در این باب تخمینی که نموده است این تریاک هرساله ششصد هزار چینی را رهسپار دیار عدم میسازد ... وقتی که مأمورین مذهبی انگلیس چینیها را تبلیغ نموده و به دین عیسوی دعوت میکنند آنها مطابق قول نویسنده فوق چنین جواب میدهند: سبحان اللَّه! شما اول ما را مسموم ساخته و به دیار عدم رهسپار میسازید و بعد به ما درس تقوا و پاکدامنی میدهید؟ ...