یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٦ - توحید - اول الدین معرفته

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٢٦

بشر اذعان واقعی به آن پیدا نمیکند، صرفاً جنبه تقلیدی و تلقینی دارد و اگر مقرون به آن شد از معرفة اللَّه جدا نیست: من عرف نفسه عرف ربه. پس مادامی که آن معرفت کامل برای روح پیدا نشده هیچ منطقی جز منطق خداشناسی پایه اخلاق کریمه نیست، و وقتی هم که آن معرفت پیدا شد آن از معرفة اللَّه و معاد شناسی جدا نیست ..

٢٤. دو مسئله اساسی اینجا مطرح است: آیا میتوان اخلاقی انسانی برای بشر پیشنهاد کرد مبنی بر خودخواهی، و در آن ترک خودخواهی نباشد؟ دیگر اینکه آیا ترک خودخواهی جز بر مبنای منطق اصالت روح و کرامت نفس (برای خصوص حکیمان) و مبنای منطق توحید میسر است؟.

٢٥. عطف به نمره ١٨ صفحه ٣٢١، گوستاو لوبون در صفحه ٧٧٧ فصل «استیلای اروپا بر مشرق و علل عدم کامیابی» عللی ذکر میکند: اول عدم آمادگی شرقیها، دوم سادگی زندگی شرقی و پرهیز از تجمل و احتیاجات مصنوعی اروپایی و از همین جهت در مصلحت بودن هم تردید میکند. آنگاه در صفحه ٧٧٩ میگوید:.

بلکه برای آن سبب دیگری باید موجود باشد و چون در کتمان سبب اصلی آن هیچ گونه فایدهای مترتب نیست، لهذا میگوییم که این تنفر نتیجه فشار و سلوک و رفتار بیرحمانهای است که اقوام متمدنه اروپا درباره اقوام غیر متمدنه و وحشیه یا ملل منحطه روا میدارند ....

پس از مظالمی که درباره وحشیهای آمریکا و اقیانوسیه ذکر میکند، پای ملل چینی و هندی را به میان میکشد ..

در صفحه ٧٨٠ میگوید:.

هرکس که در مشرق سفر کرده میداند که یک نفر اروپایی خیلی پست ارتکاب هر عملی را در آنجا برای خود جایز