یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٤ - توحید - اول الدین معرفته
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٢٤
و خودخواهی یعنی تجاوزات و مظالم نسبت به بیرون این دایره صورت بگیرد. و گفتیم که دین، خودی ایجاد نمیکند. در دین ظلم جایز نیست حتی نسبت به اشخاص خارج از دین، دروغ و نفاق و استثمار و اضلال و اغوا و دزدی و خونریزی و پیمان شکنی [١] جایز نیست، جهاد به معنی ظلم و تجاوز جایز نیست، به معنی دفاع جایز است و به معنی نجات دادن دیگران از کفر و خودپرستی و بدبختی، و باید ناشی از مهر و محبت باشد. از آیات قرآن استفاده میشود که پیغمبر رحمت بود برای همه: و ما ارسلناک الّا رحمة للعالمین، لقد جائکم رسول من انفسکم عزیز علیه ما عنتم ...، لاینهیکم اللَّه عن الذین لم یقاتلوکم فی الدین ... ان تبروهم و تقسطوا الیهم، لعلک باخع نفسک علی اثارهم ان لم یؤمنوا بهذا الحدیث اسفاً، یا ایها الذین امنوا کونوا قوامین للَّه شهداء بالقسط و لایجرمنکم شنآن قوم علی ان لاتعدلوا اعدلوا هو اقرب للتقوی، یا ایها الذین امنوا کونوا قوامین بالقسط شهداء للَّه ولو علی انفسکم او الوالدین و الاقربین..
علی علیه السلام به مالک اشتر فرمود:.
و لاتکن سبعاً ضاریاً علیهم فانهم صنفان: إما اخ لک فی الدین أو نظیر لک فی الخلق..
٢١. یکی از اقسام خودها خود محلی است. داش مشتیها و چاقوکشهای محل به بچههای محل صدمه نمیزنند، به ناموس محل تجاوز نمیکنند اما به مال غیر اهل محل و به جان غیر اهل محل و به ناموس غیر اهل محل تجاوز میکنند. در قدیم که قوای انتظامی قدرت زیادی نداشت و نمیتوانست انتظامات و امنیت شهر را حفظ کند، همان داشها و لشهای محل متعهد حفظ امنیت و آرامش محل بودند.
[١] راجع به پیمان شکنی رجوع شود به عهدنامه علی علیه السلام به مالک اشتر.