یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٤ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٢٧٤

برای استمنا کننده و ابنه برای مأبون. امر عادی خرمی بخش نیست، نیروهای طبیعت را بسیج نمیکند، صفا و جلا ندارد ..

دیگر اینکه امر طبیعی با سایر امور طبیعی هماهنگی دارد، عامل توازن و تعادل است [١]، برخلاف امر عادی که تعادل و هماهنگی را بهم میزند، تشویش و اضطراب ایجاد میکند. لهذا میبینیم که دیندارها آرامش بیشتری دارند و بیدینان دچار اضطراب و تشویش و بیماریهای روحی هستند ..

دیگر اینکه امر طبیعی قابل ریشه کن کردن نیست [٢]، میتوان آن را مثل شاخهای برید اما نمیشود ریشهاش را درآورد، از نو جوانه میزند. لهذا میبینیم مفهوم پرستش در عصر ما از میان نرفته، اگر دین را موقتاً از میان بردند به جای آن شخص پرستی و سمبل پرستی گذاشتند ..

دیگر از علایمِ اینکه دین ناشی از جهل یا ترس نیست، مشتریان دین میباشند. دین از افراد شریف و به قول قرآن متقین، مردمانی کامل میسازد. تأثیر دین درست در نقطه مقابل تأثیر پول است ..

یکی دیگر از علایم، عمومیت است ..

١٠. یکی از فروع مسئله بالا مسئله لذتهای معنوی است که آیا این لذتها طبیعی است از قبیل لذتی که هرکسی از موسیقی میبرد یا ناشی از عادت است نظیر لذتی که سیگاریها از سیگار میبرند؟.

در باب این لذت در خود دین اسلام سخنان زیادی رسیده، از آن جمله در قرآن کریم: و رضوان من اللَّه اکبر، یا ایتها النفس المطمئنة. ارجعی الی ربک راضیة مرضیة. فادخلی فی عبادی. و ادخلی جنتی.

---

[١] نبودنش خلأ و بیتعادلی ایجاد میکند، بدبینی به خلقت به وجود میآورد، یعنی کسری که در خودش وجود دارد خیال میکند که این کسری در خلقت است. چرخ کجرو نیست تو کج بینیای دور از حقیقت ... چرا امروز در ممالک متمدن و مرفه روز به روز بر عدد بیماران روحی و عصبی افزوده میشود؟[٢] واقعاً عجیب است در این عصر که نه پیغمبری است و نه امامی و نه تبلیغات صحیحی بلکه هزار نوع امر ناراحت کننده از ناحیه پرچمداران دین دیده میشود، در عین حال این اندازه مردم به دین اقبال دارند.