یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٧ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٢٣٧

التدبیر..

قال المجلسی المقدار: القدر.

٤٧. صفحه ١٢٨:.

کلام صاحب مواقف: اعلم ان قضاء اللَّه عند الاشاعرة هو ارادته الازلیة المتعلقة بالاشیاء علی ما هی علیه فیما لایزال و قدره ایجاده ایاها علی وجه مخصوص و تقدیر معین فی ذواتها و احوالها. و اما عند الفلاسفة فالقضاء عبارة عن علمه بما ینبغی ان یکون علیه الوجود حتی یکون علی احسن النظام و اکمل الانتظام و هو المسمی عندهم بالعنایة التی هی مبدء لفیضان الموجودات من حیث جملتها علی احسن الوجوه و اکملها و القدر عبارة عن خروجها الی الوجود العینی باسبابها علی الوجه الذی تقرر فی القضاء و المعتزلة ینکرون القضاء و القدر فی الافعال الاختیاریة الصادرة عن العباد و یثبتون علمه تعالی بهذه الافعال و لایسندون وجودها الی ذلک العلم بل الی اختیار العباد و قدرتهم ..

٤٨. رجوع شود به کتب کلامیه در این باب از قبیل شروح تجرید و غیره ..

٤٩. صفحه ١٣٧:.

قوله تعالی: لبرز الذین کتب علیهم القتل الی مضاجعهم، قال الطبرسی (ره): فیه قولان، احدهما ان معناه لو لزمتم منازلکم ایها المنافقون و المرتابون لخرج الی البراز المؤمنون الذین فرض علیهم القتال صابرین محتسبین فیقتلون و یقتلون و لما تخلفوا یتخلفکم. و الثانی ان معناه: لو کنتم فی منازلکم لخرج الذین کتب علیهم القتلای کتب آجالهم و موتهم و قتلهم فی