یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦١ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٦١

ملکوت و نفوس و تجرد مقداری، همچنین مسائل مربوط به معاد و عالم آخرت ..

همواره نزاعی بین قشریون و لبّیون بوده. قشریون چون دسترسی به براهین نداشتهاند به پناه دین رفته و سنگر گرفتهاند و اسباب بدنامی دین شدهاند. در زمانهای ما کلمه اخبار آل محمد وسیلهای است برای اینکه جهّال و بیسوادها به خیال خود سنگری به دست آورند ..

١١. همان طوری که در سایر رشتهها همه کس استعداد آن را ندارد، در علم الهی به طریق اولی اینطور است: جلّ جناب الحق عن ان یکون شریعة لکل وارد ...

ادلّه رد بر معطّله:

١٢. دلیل بر اینکه تعطیل عقول در الهیات جایز نیست [١] این است که پیشوایان دین به استدلالات پرداخته و استدلال را بدعت ندانستهاند، تشکیل صغری و کبری را بدعت نشمردهاند، نگفتهاند: مَنْ تمنطق تزندق، برهان فرجه و امثال آن از زبان آنها صادر شده است، در باب عموم قدرتْ تعلق قدرت را به محال محال دانستهاند و اگر الهیات بر پایه تعقل و منطق نباشد با چه دلیلی میتوان جواب شبهات مادیین را داد؟ در عصر اخیر معلوم شد که بیچاره صدرالمتألهین که آن همه مورد شتم و لعن قشریون واقع شد، تنها او و فلسفه شامخ و عالی اوست درباره خدا و روح و معاد که میتواند جوابگوی مادیین واقع شود والّا قشریون گفتهاند که ما ادله محکمی بر توحید نداریم و عمده روایات و اخبار است ..

باید دید اهمیت روایات معتبره به این است که منطبق است با منطق و استدلال، نه اینکه بدون منطقْ ما باید از اخبار پیروی کنیم.

سندیت اخبار در احکام یک جور است و در اصول عقاید جور دیگری است. اساساً تعبد با ایمان و یقین سازگار نیست. یکی از مسائل مطروحه در زمان ما این است که آیا در اصول عقاید و