مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٠ - جنبه اجتماعی سیره نبوی

خود خواهم رفت.

عنایت رسول اکرم به از بین بردن ناهمواریها

وقتی که در شیوه بزرگوارانه رسول اکرم صلی الله علیه و آله مطالعه میکنیم میبینیم آن حضرت عنایت زیادی داشت که تفاوتها و اختلافهایی که تدریجاً عادت شده بود در میان مردم و ربطی با آنچه نامش مسابقه در عمل و فضیلت و پیشیگرفتن در خیرات است- که فَاسْتَبِقُوا الْخَیراتِ [١]- نداشت و صرفاً عاداتی بود که ایجاد ناهمواریها و پست و بلندیهای بیجا میکرد، از بین ببرد و معدوم کند.

مثلًا عنایت داشت که در مجالس، گرد و حلقه به دور هم بنشینند، مجلس بالا و پایین نداشته باشد. دستور میداد و تأکید میکرد که هر وقت وارد مجلس میشوید، هر جا که خالی است همان جا بنشینید، یک نقطه معین را جای خودتان حساب نکنید و به آن نقطه فشار نیاورید. اگر خودش وارد مجلسی میشد خوشش نمیآمد که جلو پایش بلند شوند، و گاهی اگر بلند میشدند مانع میشد و مردم را امر میکرد که قرار بگیرند. حاضر نمیشد وقتی که سواره است پیادهای همراهش حرکت کند، آن پیاده را سوار میکرد و یا به او میگفت تو جلوتر برو یا بعد از ما بیا، به هر حال حاضر نمیشد آن پیاده در رکابش حرکت کند. به روی خاک مینشست و با دست خودش از بز شیر میدوشید.

جنبه اجتماعی سیره نبوی

ممکن است همه اینها را تفسیر اخلاقی بکنیم و حمل به تواضع و فروتنی آن حضرت بکنیم. شک ندارد که آن حضرت در منتهی درجه تواضع و فروتنی بود. او آنی از اینکه عبد خدا و بنده خداست غافل نمیشد. همیشه خود را در برابر عظمت حق، عبدی ضعیف که «لایمْلِک لِنَفْسِهِ نَفْعاً وَ لا ضَرّاً وَ لا مَوْتاً وَ لا حَیوةً وَ لا نُشوراً» [٢] میدید. کسی که این جور است چقدر نسبت به بندگان خدا متواضع و مهربان است! تاریخ آن حضرت پر است از تواضع و فروتنی و مهربانی نسبت به خلق، و عبودیت