مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٤ - کعبه و نقش اجتماعی آن
پیامبران علیهم السلام را برمیانگیزد و آنان را به سوی خود دعوت میکنند. اما وصی معرفی شده است و بینیاز است از این که به سوی خود دعوت نماید، چنانکه خداوند فرموده: «حق خدا بر مردم است بر آنان که توانایی رفتن دارند که خانه خدا را زیارت کنند»، حال اگر مردم حج را ترک کردند این خانه خدا نیست که با ترک کردن آنها کافر شده باشد بلکه آنان با ترک خانه خدا کافر شدهاند، زیرا خداوند آن خانه را برای شما به عنوان نشانهای نصب کرده است. همچنین خداوند مرا به عنوان نشانهای نصب کرده است آنجا که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ای علی، تو به منزله کعبه هستی که باید به زیارت آن رفت نه آنکه کعبه به زیارت کسی رود.]
این خود تعبیری است درباره کعبه که به منزله پرچم مقدسی است [١] ولی از سنگ نه از پارچه، مثل یک پرچم احترام و تقدس دارد، مثل یک پرچم در میدان جنگ همه باید گرد او جمع شوند، مثل یک پرچم تا او برپاست لشکر ایستاده و مقاومت میکند و اگر خوابید پشت سپاه و اردو میشکند: لایزالُ الدّینُ قائِماً ما قامَتِ الْکعْبَةُ.
یکی از درسهایی که از حج باید بیاموزیم، مبارزه با تفاخرات قومی و ملی و نژادی و گرد آمدن و توجه به اصول واحد معنوی است: تَعالَوْا الی کلِمَةٍ سَواءٍ بَینَنا وَ بَینَکمْ انْ لانَعْبُدَ الَّا اللَّهَ ...
در قرآن کریم، سوره بقره، آیه ١٩٨- ٢٠٠ این طور میفرماید:
... فَاذا افَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْکرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ وَ اذْکروهُ کما هَدیکمْ وَ انْ کنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لِمَنَ الضّالّینَ. ثُمَّ افیضوا مِنْ حَیثُ افاضَ النّاسُ وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ انَّ اللَّهَ غَفورٌ رَحیمٌ. فَاذا قَضَیتُمْ مَناسِککمْ فَاذْکرُوا اللَّهَ کذِکرِکمْ اباءَکمْ اوْ اشَدَّ ذِکراً.
[پس چون از عرفات روانه شدید در مشعرالحرام (بمانید و) به ذکر خدا
[١]. در خطبه حضرت امیر که قبلًا نقل کردیم (خطبه اول نهجالبلاغه) فرمود: جَعَلَهُ سُبْحانَهُ وَ تَعالیلِلْاسْلامِ عَلَماً وَ لِلْعائِذینَ حَرَماً.