را نسازد، او عملًا واردِ در تاریخ نیست و نبوده است. همیشه در روی زمین میلیونها و مثل حالا میلیاردها انسان زندگی میکنند ولی اکثریت این انسانها وارد تاریخ نمیشوند، در تاریخ گم میشوند. در زمان خودشان در یک محیط بسیار محدود و کوچک، در یک شعاع کوتاه، مانند حبابی که بر روی آب پیدا بشود هستند؛ یعنی پدر و مادر و برادران و خواهران و همسایگان و طرفهای معامله و همشاگردیهای مدرسه و همسفرهای مکه، یک عده مردم محدودی او را میشناسند؛ همین مقدار برای دیگران وجود دارد. بعد که میمیرد، تا چند سالی ممکن است اسمی از او برده شود. صد سال که بگذرد احدی نمیداند- حتی اگر از نوهها و نبیرههای خود او بپرسیم اصلًا نمیدانند- که چنین آدمی در دنیا وجود داشته یا وجود نداشته، یعنی در تاریخ گم میشود.

شما در تاریخ گذشته- از دورهای که تاریخ سراغ میدهد، از ادوار تاریخی تا کنون- چند نفر را میتوانید با اسم و رسم نشان بدهید؟ بسیار محدود است. انبیا هستند که اسمشان باقی است، گروهی از فلاسفه هستند که وارد تاریخ شدهاند، گروهی از علما، مخترعین و مبتکرین هستند که وارد تاریخ شدهاند، گروهی از سرداران هستند که وارد تاریخ شدهاند. در هر علمی از علوم عده زیادی وارد تاریخ شدهاند و اسمشان و نقش کوچک یا بزرگشان در تاریخ هست. ولی سایر مردم در تاریخ گم شدهاند.

امام حسین علیه السلام از آن قلههای بسیار مرتفع و یکی از سازندگان بزرگ تاریخ بشریت است. یک تحول بسیار بزرگ در درون تاریخ اسلامی به وجود آورد، یعنی آن کاری که یک امام باید انجام بدهد، در مقابلِ کاری که یک پیغمبر انجام میدهد.

وظیفه پیغمبر و وظیفه امام

کاری که یک پیغمبر انجام میدهد مبارزه مستقیم با کفر و شرک، با ظلمها و بیعدالتیها، با خرافات و بالاخره با کفرِ صریح است. پیغمبر جریانی را به وجود میآورد، به اصطلاحِ امروز انقلابی را بپا میکند، یک وضع نوی را بهوجود میآورد.

امام چه وظیفهای دارد؟ ما در مورد وظیفه امام معمولًا میگوییم امام حافظ و نگهدارنده آن جریانی است که پیغمبر به وجود آورده است. حرف درستی است ولی شکل قضیه چیست؟ ببینیم که چه قضایایی و چه وضعی رخ میدهد که احتیاج به