مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣٣ - آسیب شناسی
تفکر دیروز و امروز مسلمین درباره میزان تأثیر عمل در سعادت انسان
بحث ما درباره احیای تفکر اسلامی است. مصلحین اسلامی، متفکران بزرگ اسلامی، مخصوصاً آنان که در قرون متأخر پیدا شدهاند، به این مطلب کاملًا توجه کردهاند که طرز تفکر مسلمانان درباره اسلام آسیب دیده است. در هفته گذشته عرض کردم فرق است بین اینکه یک آیین و مکتب، خودش در ذات خود زنده باشد و اینکه طرز تلقی مردمی که آن را پذیرفتهاند به صورت زندهای باشد. ممکن است خود آیین، جوهر حیاتی داشته باشد ولی آن طرز تفکری که مردم درباره آن دارند طرز تفکر صحیحی نباشد.
آسیب شناسی
بنابراین وقتی عرض میکنم که طرز تفکر مسلمین در عصر حاضر درباره اسلام آسیب دیده است، مربوط به تلقی ما مسلمانان از اسلام است. ما اگر بخواهیم این طرز تفکر را بررسی کنیم باید مثل طبیبی که بیماری را بررسی میکند بررسی کنیم.
اولین کار طبیب این است که او را تحت معاینه قرار میدهد، میخواهد بیماریاش را تشخیص بدهد، از او سؤالاتی میکند، سوابقش را میپرسد، عوارضی را که الآن دچارش هست میپرسد، گذشتهاش را از او میپرسد و همه کوششاش این است