مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤ - درس دوم آیات و احادیث
تشییع میکنند، برای آنها شهادت میدهند [١].
باز هم در این زمینه و به همین مضمون روایاتی هست.
اینها را برای این ذکر کردم که بدانیم حفظ وحدت یکی از هدفهای اسلامی است و باید در حدود امکان برای تحقق این هدف بکوشیم تا مصداق «وَلْتَکنَ مِنْکمْ امَّةٌ یدْعونَ الَی الْخَیرِ» بوده باشیم. تحقق یافتن این هدف به هیچ وجه مستلزم این نیست که از بعضی اصول یا فروع مسلّم خود دست برداریم.
اما قسمت دوم: ببینیم آیا وحدت مسلمین و حسن تفاهم میان فرق اسلامی جزء منظورهای حج هست یا نه؟
کسی که کوچکترین آشنایی با تعلیمات اسلامی داشته باشد، در این جهت تردید نمیکند که اسلام به عناوین مختلف دستور داده که مسلمانان دور هم جمع شوند و یکدیگر را از نزدیک ببینند و از احوال یکدیگر مطلع شوند تا دلهاشان به یکدیگر نزدیک شود و دیوارها از میان برده شود و شکافها پر شود.
همه میدانیم که طبق نصوص اسلامی، عبادت هر اندازه بیشتر در خلوت و دور از چشم دیگران صورت بگیرد به اخلاص نزدیکتر است. درعین حال اسلام دستور اکید داده است که نماز به جماعت خوانده شود و اجر و ثواب این عمل را بیش از آنچه تصور میرود از نماز فرادی بالاتر برده است، چرا؟ برای اینکه در اثر جماعت، مسلمانان از یکدیگر باخبر میشوند و دلهاشان به یکدیگر نزدیک میشود.
هفتهای یک بار نماز جمعه قرار داده است و مقرر کرده است در شعاع یک فرسخ در یک فرسخ بر همه واجب است که شرکت کنند. در نماز جمعه (که همان نماز ظهر روز جمعه است ولی با تشریفات خاصی) به جای دو رکعت آن، دو خطابه قرار داده است که امام در آن خطابه علاوه بر مواعظ، اخبار اقطار عالم اسلام را به اطلاع آنها میرساند و مصالح عمومی آنها را با آنها درمیان میگذارد.
نماز جماعت یک اجتماع روزانه است و نماز جمعه یک اجتماع عمومیتر هفتگی است. نماز عید فطر و نماز عید اضحی دو عبادت اجتماعی دیگر است که سالانه است.
از همه اجتماعات اسلامی مهمتر و عمومیتر و طولانیتر و متنوعتر برنامه حج
[١]. کافی، ج ٢/ ص ٦٣٦.