از همین جا شما میتوانید ببینید که مشکلات امیرالمؤمنین علی علیه السلام چقدر زیاد بود. میگفت پیغمبر به تنزیل میجنگد و من به تأویل. و واقعاً کار پیغمبر آسانتر از کار علی علیه السلام بود. چه کسانی با پیغمبر طرف بودند؟ کافران، آنهایی که کافر بودند و کفر خودشان را هم در زیر یک پرده مخفی نکرده بودند. ابوسفیان با پیغمبر اکرم طرف است. و تاریخ نشان میدهد هر وقت کفر یعنی کفر عریان، کفری که ماسکی به چهره ندارد با اسلام روبرو شده از اسلام شکست خورده است. اسلام هرگز از ناحیه کفر مطلق و صریح خطری نخواهد داشت. ولی آنجا که کفر لباس اسلام میپوشد خطرناک است. پیغمبر اکرم با ابوسفیان طرف است، با ابوسفیان مخالف است.

ابوسفیان یک آدمی است که کفر صریح است. میگوید من بت هبل را میپرستم و بت هبل را هم میپرستد. بت عزّی را میپرستد و همچنین میگوید که من بت عزّی را میپرستم. شعار میدهد: اعْلُ هُبَل اعْلُ هُبَل زنده باد هبل زندهباد هبل، ولی این شعار کجا شعار لا اله الّا اللَّه کجا! این بود که روز به روز ابوسفیانها تضعیف شدند و از میان رفتند. اما علی با معاویه طرف است. معاویه ماهیتش همان ماهیت ابوسفیان است با این تفاوت که لباس اسلام به تن کرده و ماسک اسلام به چهره زده است.

مردمی که با معاویه روبرو میشوند حس نمیکنند که الان هم با بت هبل باید بجنگند چون معاویه دیگر شعارش اعْلُ هُبَل اعْلُ هُبَل نیست، شعارش یک آیه قرآن است:

وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِیهِ سُلْطاناً فَلا یسْرِفْ فِی الْقَتْلِ [١]، این مردی که به قول امیرالمؤمنین- که امروز تاریخ هم صددرصد تأکید میکند- خودش بیش از هر کس دیگری در قتل عثمان دخالت داشت.

موجبات قتل عثمان را معاویه و خود امویها فراهم کردند برای اینکه از قتل عثمان بهرهبرداری کنند. عثمان خودش اموی است. فکر کردند تا حالا از زنده عثمان بهرهبرداری میکردند اکنون نوبت این است که از مرده عثمان بهرهبرداری کنند. خودشان بیشتر کوشش کردند تا موجبات قتل عثمان فراهم بیاید یعنی کوشش میکردند اسباب نارضایی فراهم کنند تا [مردم] بریزند و عثمان را بکشند. عثمان از معاویه استمداد کرد. معاویه لشگر فرستاد ولی دستور داد در نزدیکیهای مدینه در

[١]. اسراء/ ٣٣.