مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٢ - خلاصه سخن

منشأ تفاوتهای بیجا در حقوق میگردد، هموار کنند.

خلاصه سخن

خلاصه سخن این شد که معنی عدالت و مساوات این است که ناهمواریها و پست و بلندیهاو بالا و پایینها و تبعیضهایی که منشأش سنتها و عادات و یا زور و ظلم است باید محو شود و از بین برود، و اما آن اختلافها و تفاوتها که منشأش لیاقت و استعداد و عمل و کار و فعالیت افراد است باید محفوظ بماند. همانطوری که در مسابقهها میدان مسابقه باید هموار باشد، مساوی و همسطح باشد، برای همه یکجور باشد، امکانات اجتماعی باید برای همه بالسویه فراهم شود، شرایط شرکت در مسابقه اجتماعی باید برای همه فراهم شود، تا آنجا که به میدان مسابقه یعنی امکانات اجتماعی مربوط است همه مساوی هستند و باید مساوی باشند.

اما در مسابقه یک چیز دیگر هست که مربوط به میدان مسابقه یا شرایط مسابقه نیست، مربوط است به خود مسابقهدهندگان: یکی چابکتر است، یکی لاغرتر، یکی باعزیمتتر و با همتتر و کوشاتر است، یکی سابقه تمرین بیشتر دارد. این تفاوتها در نتیجه مسابقه دخالت دارد و نباید آنها را نادیده گرفت، باید به آنها احترام گذاشت و در نتیجه اینهاست که تقدم و تأخّر پیش میآید.

درباره اموری که به منزله پستی و بلندیهای میدان مسابقه است و از نظر اسلام خوب است محو شود، مطالب زیادی هست که فرصت نشد بیان کنم. در جلسه بعد به مناسبت مطالبی که در این پنج جلسه گفته شد بحث مختصری راجع به رزّاقیت خداوند میکنم که اینکه ما باید خدا را رزّاق بدانیم یعنی چه؟ رابطه این عقیده با مسئله حق و تکلیف که در این چند جلسه بحث شد چیست؟ [١]