درسهای اسفار ط-صدرا
(١)
جلسه هجدهم
١١ ص
(٢)
چه چیزی می تواند موضوع حرکت باشد؟
١٢ ص
(٣)
حرکت، « سیلان حالت » است نه « حالت سیال »
١٤ ص
(٤)
آیا حرکت می تواند صورت منوع باشد؟
١٥ ص
(٥)
چهار دلیل در ابطال منوع بودن حرکت
١٦ ص
(٦)
نظر مرحوم آخوند
١٨ ص
(٧)
حکمت مشرقی
١٩ ص
(٨)
جلسه نوزدهم
٢١ ص
(٩)
مسئله ربط حادث به قدیم
٢٢ ص
(١٠)
مسئله ربط متغیر به ثابت
٢٣ ص
(١١)
طرح یک اشکال
٢٥ ص
(١٢)
متحرک بالعرض و متحرک بالذات
٢٥ ص
(١٣)
نتیجه گیری
٢٧ ص
(١٤)
جلسه بیستم
٢٩ ص
(١٥)
چرا حرکت نیازمند به موضوع است؟
٣٠ ص
(١٦)
طرح دوباره اشکال ربط متغیر به ثابت
٣٢ ص
(١٧)
یک استدلال بر حرکت جوهری
٣٤ ص
(١٨)
نظر مرحوم آخوند درباره موضوع حرکت
٣٦ ص
(١٩)
جلسه بیست و یکم
٣٩ ص
(٢٠)
رفع یک توهم
٣٩ ص
(٢١)
وحدت فاعل و قابل در حرکت ذاتی
٤١ ص
(٢٢)
یک سؤال مهم
٤٣ ص
(٢٣)
تفسیر ناموجه حاجی
٤٤ ص
(٢٤)
اثبات طبیعت برای متحرک و اینکه طبیعت مبدأ قریب همه حرکات است
٤٧ ص
(٢٥)
جلسه بیست و دوم
٤٩ ص
(٢٦)
فاعل در حرکت قسری
٥٠ ص
(٢٧)
خلاصه ای از مطالب گذشته
٥٢ ص
(٢٨)
توجیه شیخ درباره رابطه طبیعت ثابت و حرکات عرضی
٥٢ ص
(٢٩)
نقد نظریه شیخ
٥٣ ص
(٣٠)
اشکال و پاسخ
٥٣ ص
(٣١)
مراتب حرکات به عنوان علل معدّه
٥٦ ص
(٣٢)
فرض دو سلسله مشکل را حل نمی کند
٥٨ ص
(٣٣)
ربط متغیر به ثابت و ایراد مرحوم جلوه
٥٩ ص
(٣٤)
کیفیت ربط متغیر به ثابت
٦١ ص
(٣٥)
جلسه بیست و سوم
٦٣ ص
(٣٦)
اشکال مهم درباره تغیرناپذیری علت طبیعت
٦٣ ص
(٣٧)
معنای ذاتی بودن حرکت
٦٤ ص
(٣٨)
خلاصه پاسخ
٦٦ ص
(٣٩)
ویژگی خاص تقسیمات وجود
٦٧ ص
(٤٠)
ویژگی مذکور و مسئله ربط متغیر به ثابت
٦٩ ص
(٤١)
نسبت حرکت با مقولات
٧٣ ص
(٤٢)
جلسه بیست و چهارم
٧٥ ص
(٤٣)
چهار نظریه در باب نسبت حرکت به مقولات
٧٦ ص
(٤٤)
ایراد حکما بر نظریه اول
٧٩ ص
(٤٥)
نقد استدلال حکما به دو تقریر
٨٠ ص
(٤٦)
راه ابطال نظریه اول
٨٣ ص
(٤٧)
پاسخ اشکال میرزای جلوه
٨٥ ص
(٤٨)
جلسه بیست و پنجم
٨٧ ص
(٤٩)
ایراد فخر رازی در مورد حرکت اشتدادی
٨٧ ص
(٥٠)
پاسخ ایراد فخر رازی
٨٨ ص
(٥١)
انسان جنس است نه نوع
٨٩ ص
(٥٢)
شی ء در حال حرکت ماهیت بالفعل ندارد
٩١ ص
(٥٣)
بازگشت به ایراد فخر رازی
٩٢ ص
(٥٤)
بیان اشکال در حرکت کمّی
٩٣ ص
(٥٥)
برداشت نادرست فخر رازی از « بالقوه » در کلام شیخ
٩٥ ص
(٥٦)
دو نوع ماهیت
٩٦ ص
(٥٧)
جلسه بیست و ششم
٩٩ ص
(٥٨)
نظریه سوم و نقد آن
١٠٠ ص
(٥٩)
راهی برای توجیه نظریه سوم
١٠١ ص
(٦٠)
تأملی در چهار نظریه فوق
١٠٤ ص
(٦١)
راهی برای نقد نظریه اول
١٠٤ ص
(٦٢)
لزوم تفکیک میان سه مطلب
١٠٦ ص
(٦٣)
جمع میان چهار نظریه فوق
١٠٧ ص
(٦٤)
توضیح نظریه چهارم
١٠٩ ص
(٦٥)
حرکت در چه مقولاتی واقع می شود و در چه مقولاتی واقع نمی شود؟
١١٥ ص
(٦٦)
جلسه بیست و هفتم
١١٧ ص
(٦٧)
مبدأ و منتهای حرکت
١١٨ ص
(٦٨)
حکما و مسئله حرکت در مقولات
١٢٠ ص
(٦٩)
مقوله اضافه و مقوله جده
١٢٠ ص
(٧٠)
دلیل مرحوم آخوند بر استحاله حرکت در فعل و انفعال
١٢١ ص
(٧١)
برهان مرحوم آخوند بر استحاله « حرکت در حرکت »
١٢٢ ص
(٧٢)
نظر خاص علامه طباطبایی درباره « حرکت در حرکت »
١٢٣ ص
(٧٣)
حرکتِ حرکت
١٢٥ ص
(٧٤)
جلسه بیست و هشتم
١٢٧ ص
(٧٥)
ایراد حاجی و علامه بر مرحوم آخوند
١٢٨ ص
(٧٦)
راهی برای رفع هر دو ایراد
١٢٩ ص
(٧٧)
دلیل امتناع حرکت در حرکت
١٣١ ص
(٧٨)
تدریج در تدریج محال است
١٣٢ ص
(٧٩)
نظریه خاص علامه طباطبایی
١٣٤ ص
(٨٠)
« حرکت در حرکت » یا « حرکت مرکب » ؟
١٣٥ ص
(٨١)
آیا « حرکت در حرکت » مصداق دارد؟
١٣٦ ص
(٨٢)
جلسه بیست و نهم
١٣٩ ص
(٨٣)
بررسی امکان وقوع حرکت در متی، جده و اضافه
١٤٠ ص
(٨٤)
تقابل سکون و حرکت
١٤٢ ص
(٨٥)
آیا سکون امری « زمانی » و « وجودی » است؟
١٤٤ ص
(٨٦)
نظر مرحوم آخوند درباره تقابل سکون و حرکت
١٤٥ ص
(٨٧)
آیا عدم ملکه حظّی از وجود دارد؟
١٤٦ ص
(٨٨)
تحقیق در وقوع حرکت در مقولات پنجگانه
١٤٩ ص
(٨٩)
جلسه سی ام
١٥١ ص
(٩٠)
آیا حرکت وضعی بدون امکان حرکت أینی متصور است؟
١٥٢ ص
(٩١)
آیا حرکت أینی و وضعی توأمان ممکن است؟
١٥٤ ص
(٩٢)
راهی دیگر در بررسی مسئله
١٥٥ ص
(٩٣)
آیا هر حرکتی لزوماً اشتدادی است؟
١٥٦ ص
(٩٤)
راه حلی درباره علت عدم اشتداد در حرکات أینی و وضعی
١٥٨ ص
(٩٥)
جلسه سی و یکم
١٦١ ص
(٩٦)
حرکت و تکامل
١٦٤ ص
(٩٧)
دو نوع تکامل
١٦٥ ص
(٩٨)
معنای واقعی تکامل در طبیعت
١٦٦ ص
(٩٩)
آیا حرکات أینی و وضعی تکاملی است؟
١٦٧ ص
(١٠٠)
نظر مرحوم آخوند درباره وحدت مقوله در حرکت اشتدادی
١٦٨ ص
(١٠١)
جلسه سی و دوم
١٧١ ص
(١٠٢)
وحدت « متحرک » و استمرار آن
١٧١ ص
(١٠٣)
وحدت « حرکت » و استمرار آن
١٧٢ ص
(١٠٤)
آیا حرکت توسطی لازمه حرکت قطعی است؟
١٧٣ ص
(١٠٥)
وحدت « مقوله » و استمرار آن
١٧٥ ص
(١٠٦)
مقایسه ای با نظر قدما
١٧٦ ص
(١٠٧)
گریزی به مسئله نفس
١٧٨ ص
(١٠٨)
برهان بر اصالت وجود از راه حرکت اشتدادی
١٧٩ ص
(١٠٩)
دو معنای اشتداد
١٨١ ص
(١١٠)
جلسه سی و سوم
١٨٣ ص
(١١١)
بیانی جدید از برهان گذشته
١٨٣ ص
(١١٢)
انقلاب ذات
١٨٧ ص
(١١٣)
انقلاب ذات، لازمه حرکت اشتدادی
١٨٧ ص
(١١٤)
شی ء در حال حرکت ماهیت بالفعل ندارد
١٨٩ ص
(١١٥)
حرکت، نوعی جامع اضداد
١٩١ ص
(١١٦)
برهان شیخ بر امتناع حرکت جوهری
١٩٣ ص
(١١٧)
جلسه سی و چهارم
١٩٥ ص
(١١٨)
اشکال شیخ بر حرکت جوهری
١٩٦ ص
(١١٩)
توضیح اشکال
١٩٧ ص
(١٢٠)
پاسخ مرحوم آخوند به ایراد شیخ
١٩٩ ص
(١٢١)
نتیجه گیری
٢٠٠ ص
(١٢٢)
مرحوم آخوند و مسئله موضوع در حرکت جوهری
٢٠٠ ص
(١٢٣)
اقوال دیگر مرحوم آخوند در باب موضوع در حرکت جوهری
٢٠٢ ص
(١٢٤)
نظر علامه طباطبایی
٢٠٣ ص
(١٢٥)
بررسی نظر علامه طباطبایی
٢٠٤ ص
(١٢٦)
جلسه سی و پنجم
٢٠٧ ص
(١٢٧)
« صورةٌ مّا » چیست؟
٢٠٨ ص
(١٢٨)
رفع استبعاد در مورد « صورةٌ مّا »
٢٠٩ ص
(١٢٩)
تخالف در کلام مرحوم آخوند در باب موضوع حرکت جوهری
٢١١ ص
(١٣٠)
آیا این تخالف واقعی است؟
٢١٢ ص
(١٣١)
توجیه نظرات دیگر آخوند درباره موضوع حرکت
٢١٥ ص
(١٣٢)
موضوع در حرکت کمّی
٢١٦ ص
(١٣٣)
اشکال مشترک در حرکت کمّی و حرکت جوهری
٢١٧ ص
(١٣٤)
جلسه سی و ششم
٢٢١ ص
(١٣٥)
خلاصه نظر مرحوم آخوند در باب موضوع حرکت جوهری
٢٢١ ص
(١٣٦)
حل اشکال در حرکت کمّی
٢٢٣ ص
(١٣٧)
برهان فصل و وصل
٢٢٦ ص
(١٣٨)
یک اشکال مهم
٢٢٧ ص
(١٣٩)
جسم به معنای ماده و جسم به معنای جنس
٢٢٨ ص
(١٤٠)
فصل 18
٢٣٣ ص
(١٤١)
فصل 19
٢٣٦ ص
(١٤٢)
فصل 20
٢٤١ ص
(١٤٣)
فصل 21
٢٤٧ ص
(١٤٤)
فصل 22
٢٤٩ ص
(١٤٥)
فصل 23
٢٥٥ ص
(١٤٦)
فصل 24
٢٥٩ ص
(١٤٧)
تنبیه و توضیح
٢٦٢ ص
ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
درسهای اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٥ - جلسه بیست و چهارم
جلسه بیست و چهارم
بسم اللَّه الرحمن الرحیم. فی نسبة الحرکة الی المقولات. «إذا قلنا حرکة فی مقولة کذا احتمل وجوهاً اربعة: احدها: إنّ المقولة موضوع حقیقی لها ...» [١] ..
بحث گذشته ما درباره کیفیت ربط متغیر به ثابت بود و عرض کردیم که فصل سی و سوم که تحت عنوان «ربط حادث به قدیم» میآید مکمل و متمم این بحث است.
سؤالاتی در باب ربط متغیر به ثابت باقی ماند که آنها را طرح نکردیم و در فصل سی و سوم به آنها خواهیم پرداخت [٢].
عنوان این فصل «نسبة الحرکة الی المقولات» است. همه مطالبی که مرحوم آخوند در این فصل ذکر کرده است، به استثنای برخی اضافات و بعضی رد و ایرادهایی که بر فخر رازی دارند، در شفا آمده است.
[١]. اسفار، ج ٣، مرحله ٧، فصل ٢٢، ص ٦٩.[٢]. ابتدا قصد داشتم فصل سی و سوم را در این جلسه بحث کنم ولی بعد دیدم میان فصل بیست و یک و فصل سی و سه خصوصاً همین فصل بیست و دوم بعضی از فصول به روشن شدن مسئله کمک میکند و لهذا به همان ترتیب کتاب پیش میرویم.