درس‌های اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩ - جلسه بیست و دوم

جلسه بیست و دوم

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. فی إثبات الطبیعة لکل متحرک و أنها هی المبدأ القریب لکل حرکة سواء کانت الحرکة طبیعیة أو قسریة او إرادیة. «أما إذا کانت الأولی فظاهر أنّ فاعلها الطبیعه، و أما اذا کانت قسریة ...» [١] ..

محتوای این فصل تا اندازهای در فصل سیزدهم مطرح شد. عنوان فصل سیزدهم این بود:«فی دفع شکوک أوردت علی قاعدة کون کلّ متحرک له محرک»، که ما در آنجا گفتیم که بهتر بود عنوان فصل چیز دیگری بود. در آنجا این مطلب ثابت شد که هر متحرکی محرکی دارد و باز گفته شد که محرک مباشر در حرکات عرضی طبیعت است. مکرر در همین درس عرض کردهایم که فلاسفه روی این مطلب اصرار دارند و بعد هم در اواخر مباحث حرکت بیشتر این مطلب تأکید خواهد شد که فاعل مباشر هر حرکتی که در یک جسم صورت میگیرد «طبیعت» خود آن جسم و به تعبیر دیگر «صورت نوعیه» آن است که «قوه» ای است جوهری در آن جسم.