درس‌های اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٧ - جلسه بیست و هفتم

جلسه بیست و هفتم

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. فی تعیین أنّ أی مقولة من المقولات تقع فیها الحرکه و أیها لم تقع فیها. «واعلم أن الحرکة لکونها ضعیفة الوجود تتعلق بأمور سته: الفاعل و القابل و ...» [١] ..

بحث این فصل در این است که آیا در همه ده مقوله ارسطویی حرکت ممکن است؟

اینکه مقولات چه تعداد هستند در این بحث تأثیری ندارد ولی ما بحث را در مورد مقولات عشر مطرح میکنیم. آیا در همه این ده مقوله میتوان متحرکی فرض کرد که نسبتش با آن مقوله به حیثی باشد که بتوان در هر آن، فردی از مقوله را انتزاع کرد؟

اگر بخواهیم آن را در مورد جوهر پیاده کنیم چنین میگوییم که آیا ممکن است متحرکی داشته باشیم که در هر آن، فردی از جوهر از آن قابل انتزاع باشد؟ البته اگر حرکت، اشتدادی باشد در هر آنی نوع و ماهیت جداگانهای نیز قابل انتزاع است.

مرحوم آخوند مطلب را این گونه عنوان میکند که حرکت به این دلیل که به قول ایشان ضعیف الوجود است به شش چیز تعلق دارد؛ یعنی حرکت بدون این شش چیز