حرکت وضعی آن در حرکت انتقالی است تا نوعی حرکت در حرکت باشد. حال اگر کسی به مطلبی که آقای طباطبایی میفرمایند قائل شود، به نوعی از حرکت قائل شده که اسم ندارد و در واقع چون محسوس نیست عرف برای آن اسم نگذاشته است. ایشان برای اولین بار یک نوع حرکت عرضی مثل حرکت در أین، حرکت در کم، حرکت در کیف و حرکت در هر عرضی را کشف کردهاند و درست هم کشف کردهاند. معنای این نوع حرکت که باید برای آن اسمی پیدا کرد این است که شیء در حالی که یک حرکت را انجام میدهد حرکت دیگری را هم انجام میدهد. پس این «حرکت در حرکت» نیست گرچه حرکت مرکب هستآیا « حرکت در حرکت » مصداق دارد؟

ما قبلًا مطلبی عرض کردیم که ممکن است کسی ادعا کند که آن مطلب مصداق حرکت در حرکت است. آن مطلب این بود که شیء حرکت میکند ولی این حرکتش آناً فآناً شتاب [مثبت یا منفی] پیدا میکند.

یک وقت اتومبیل با سرعت یکنواخت حرکت میکند که در اینجا مورد نظر ما نیست ولی گاهی بر سرعت حرکت آناً فآناً افزوده میشود و یا آناً فآناً از آن کاسته میشود. همچنین سنگی که از بالا رها میشود، هرچه به مرکز زمین نزدیکتر شود بر سرعتش افزوده میشود و کوچکترین جزئی از زمان را نمیتوانیم پیدا کنیم که سرعت سنگ در طول آن ثابت بماند. یا اگر سنگی را به طرف بالا پرتاب کنیم آناً فآناً از سرعتش کاسته میشود. ممکن است کسی اینها را «حرکت در حرکت» بنامد که درستی آن را مورد بحث قرار خواهیم داد ولی به هرحال در این مورد آن ایرادی که در مورد حرکت در حرکت گرفته

بدون اینکه مکانش تغییر کند، نسبتش با محیط عوض میشود. ولی گاهی یک شیء که به دور خودش میچرخد حرکت انتقالی هم میکند، مثل چرخهای اتومبیلِ در حال حرکت. اگر اتومبیل بالاتر از سطح زمین نگه داشته شود و چرخهای آن بچرخد این حرکت وضعی است، ولی وقتی اتومبیل در حال حرکت است آیا واقعاً میشود گفت که یک شیء، هم به دور خودش میچرخد و هم حرکت انتقالی میکند؟ این به یک معنا درست است و به یک معنا درست نیست و بستگی به تعریف دارد.

برای اینکه بفهمیم حرکت چرخ اتومبیل چگونه است نقطهای سفید بر روی چرخ به عنوان علامت میگذاریم. وقتی اتومبیل حرکت میکند نقطه سفید یک حرکت انتقالی روی خط منحنی [یعنی یک نوع حرکت نوسانی] خواهد داشت. پس چیزی به دور خودش نچرخیده و مسیر دایره مانندی طی نشده است. [تفصیل این مطلب در جلسه سیام آمده است.]