درس‌های اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٩ - جلسه بیست و ششم

جلسه بیست و ششم

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. «و أما القسم الثالث و هو کون المقولة جنساً لهذا فقد ذهب الیه بعض فزعموا بأن الأین ...» [١] ..

بحث ما درباره نسبت حرکت به مقولات بود. گفتیم بدون شک انواعی از حرکات در خارج وجود دارد و هر حرکتی با مقوله خاصی نسبت دارد. از این جهت حرکت اقسامی پیدا میکند، مثل حرکت أینی، حرکت کمّی و حرکت وضعی. میخواهیم بدانیم نسبت حرکت با این مقولاتی که حرکت به وضوح با آنها نسبت دارد چگونه است و ماهیت این نسبت چیست؟ عرض کردیم که ضرورتی ندارد که به نسبت «فی» میان حرکت و مقوله قائل شده و بعد در مقام توجیه و توضیح این «فیئیت» برآییم. از ابتدا همین قدر میدانیم که حرکات در انتسابشان به مقولات مختلفند و ما میخواهیم این نسبت را به دست بیاوریم.

در اینجا چهار قول مطرح شد. قول اول این بود که معنای نسبت حرکت به مقوله این است که آن مقوله، موضوع آن حرکت است. مثلًا در حرکت أینی، این أین است که متحرک است، که به جای کلمه «متحرک» کلمه «متجدد» را هم میتوان به کار برد.