درس‌های اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥١ - جلسه سی ام

جلسه سی ام

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. فی تحقیق وقوع الحرکة فی کل واحدة من هذه المقولات الخمس. «أمّا الأین فوجود الحرکة فیه ظاهر، و کذا الوضع فإنّ فیه حرکة کحرکة الجسم المستدیر» [١] ..

این فصل مانند فصل قبل درباره این مطلب است که در کدام یک از مقولات، حرکت ممکن الوقوع است و در کدام یک ممکن الوقوع نیست. در فصل پیش درباره چهار مقوله که حرکت در آنها ممکن نیست بحث کردیم و در این فصل درباره مقولاتی بحث میکنیم که حرکت در آنها واقع میشود، یعنی أین، وضع، کم، کیف و پنجم جوهر که محل اختلاف مرحوم آخوند با دیگران است.

مرحوم آخوند میگوید اینکه حرکت در مقوله أین صورت میگیرد، ظاهر و محسوس است و قهراً محل خلاف هم نیست. در حرکت مکانی یا «نقْلة» که امروزه گاهی از آن به «حرکت انتقالی» تعبیر میشود جسم به تمام وجودش تمام مکان خود را رها کرده و مکان دیگری را اشغال میکند.