ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٥٢ - تفسير و مقصود
قيام بانتقام از خونش ميكند و اين انتقامجويى خواب را از چشم او ميبرد وقتى كه تو در خوابى و ميگويند براى كسى كه خون خود را گرفته كه اين خون خواب رفته است و شاعر توصيف ميكند كسى كه شتر او را برگردانيده.
|
اوردها سعد و سعد مشتمل |
يا سعد لا تروي بهذاك الإبل |
|
برگردانيد آن شتر را سعد و حال آنكه سعد پشمينه و پارچه بخود گرفته بود اى سعد- باين شترت آبيارى نكن و اشتمال مانند تدثّر است.
((وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ)) يعنى بزرگ بدار آن را و او را تنزيه و مبرّا كن از آنچه سزاوار او نيست.
و بعضى گفتهاند: تكبير بگو او را در نماز و بگو اللَّه اكبر.
((وَ ثِيابَكَ فَطَهِّرْ)) يعنى و لباس نمازت از نجاست تطهير و پاك كن.
قتاده و مجاهد گويند: خودت را از گناهان پاك كن و ثياب عبارت از نفس و شخص است و بنا بر اين تقدير و باطن آن اينست (و ذا ثيابك فطهّر) و اين خودت را از گناه پاك كن، پس مضاف كه (ذا) باشد حذف شده و تأييد ميكند اين قول را گفته عنتره شاعر:
|
فشككت با الرّمح الاصّم ثيابه |
ليس الكريم على القنا بمحرم |
|
پس دوختم لباسش را ببدنش با نيزه يعنى چنان نيزه زدم بر او كه لباسش را ببدنش دوختم و كرم بر نيزه حرام نيست.
و بعضى گفتهاند: معنايش اينست لباست را از آلوده شدن آن بر معصيت حيله كردن پاك كن. چنانچه سلامة بن غيلان ثقفى گويد: ابن عبّاس براى او انشاد كرده.
|
و انّى بحمد اللَّه لا ثوب فاجر |
لبست و لا من غدره اتقنّع |
|