ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٠٧ - تفسير

مجاهد و حسن و ابن زيد گفته‌اند:( (ثُمَّ السَّبِيلَ)) يعنى راه دين را آسان و راه خير و شرّ را براى او بيان نمود و او را مخيّر و متمكّن نمود از فعل خير و اجتناب شرّ و مانند آن‌( (وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ)) است‌( (ثُمَّ أَماتَهُ)) يعنى در او ايجاد مرگ نمود.

و بعضى گفته‌اند: زندگانى را از او زايل نمود( (فَأَقْبَرَهُ)) ابى مسلم گويد او را طورى گردانيد كه مقبور شود و در گور رود و او را صاحب گور و قبر گردانيد فرّاء گويد: او را مقبور گردانيد و او را طورى نگردانيد كه طعمه و خوراك درّنده‌گان و پرندگان شود.

ابى عبيده گويد: امر شده كه مدفون گردد( (ثُمَّ إِذا شاءَ أَنْشَرَهُ)) حسن گويد: يعنى هر وقت خداى تعالى خواهد او را از قبرش زنده كرده و بر انگيزد براى پاداش و حساب و ثواب و عقاب‌( (كَلَّا)) يعنى حقّا( (لَمَّا يَقْضِ)) يعنى بجا نياورد( (ما أَمَرَهُ)) اللَّه به آنچه خدا او را امر نمود از اخلاص عبادتش و حقّ خداى تعالى كه بر اوست با بسيارى نعمت او ادا نكرد.

مجاهد گويد: اين مطلب تعميم دارد در كافر و مسلمان كه او را حقّ عبادتش عبادت نموده است.